Map 1
معرفي كتاب
النبراس
في حاشية الأساس
  ت: 16 دي 1402
  متن معرفي
    نخستين كتابي كه طلبه در هر علمي درس بگيرد نقشي اساسي در موفقيت‌هاي آتي او در آن علم دارد، چراكه ساختار ذهني او درباره آن علم را شكل مي‌دهد . علم اصول فقه هم كه يكي از مهم‌ترين ابزارهاي فقيه براي اجتهاد است از اين قاعده خارج نيست.
    كتاب حاضر شرحي آموزشي براي كتاب «الأساس في أصول الفقه» است كه تمامي مباحث اساسي علم اصول فقه را به زباني ساده و به صورتي موجز ارائه كرده، به نحوي كه مناسب براي اولين كتاب آموزشي در اين علم باشد.
    در نگارش اين كتاب از آراء بزرگان علم اصول فقه مانند: امام خميني (ره)، محقق خويي، شهيد صدر و بسياري از فقهاي معاصر استفاده شده است و برخي عبارات آنان عيناً نقل شده، تا طلبه با آخرين نظريات اين علم آشنا شود.
  فهرست كتاب
    تمهيد
      نياز به علم اصول فقه
      تعريف فقه و اصول فقه
      موضوع علم اصول فقه
      ابواب مباحث علم اصول
    مقدمه در حكم شرعي
      تعريف حكم شرعي
      متعلّق حكم تكليفي و موضوع آن
      تبعيت احكام از مصالح
    باب اول: مباحث الفاظ
      مقمه: وضع و استعمال و دلالت
      فصل اول: اوامر
      فصل دوم: نواهي
      فصل سوم: عام و خاص
      فصل چهارم: مطلق و مقيّد
      فصل پنجم: مفاهيم
    باب دوم: مباحث ادله قطعي
      مقدمه: حقيقت قطع و حجيت قطع و علم اجمالي
      فصل اول: دليل عقل
      فصل دوم: عرف و سيره
      فصل سوم: اجماع
    باب سوم: مباحث ادله ظني
      مقدمه: درباره دليل ظني
      فصل اول: ظواهر
      فصل دوم: خبر واحد
      فصل سوم: اجماع منقول
      فصل چهارم: شهرت فتوايي
      فصل پنجم: امارات غير معتبر
    باب چهارم: مباحث اصول عمليه
      مقدمه: درباره اصول عمليه و كاربرد آن
      فصل اول: اصل برائت
      فصل دوم: اصل احتياط
      فصل سوم: اصل تخيير
      فصل چهارم: اصل استصحاب
    باب پنجم: مباحث تعادل و تراجيح
      فصل اول: تعارض
      فصل دوم: تزاحم
    خاتمه: درباره اجتهاد
      اجتهاد و ملكه اجتهاد
      روش اجتهاد و استنباط حكم شرعي
  ويژگي‌هاي كتاب
    متن و حاشيه كتاب به زبان عربي نگارش يافته است كه طلبه را با اصطلاحات اصلي علم اصول فقه و ادبيات كتب مشابه آشنا مي‌كند و مهارت او را در مطالعه و فهم منابع فقهي ارتقا مي‌بخشد.
    عبارت اصلي علماي اصول فقه تحت عنوان «قبس» در انتهاي برخي دروس نقل شده است.
    هر درس مشتمل بر «تطبيقات» است كه كاربردهاي واقعي در فقه را نشان مي‌دهد.
    در پايان هر درس پرسش‌هايي ارائه شده تا طلبه ميزان فهم خود از آن درس را ارزيابي كند.
    برخي دروس شامل موضوعاتي براي تحقيق و پژوهش هستند كه فرصت‌هايي را براي مطالعه بيشتر طلبه‌هاي مشتاق فراهم مي‌كند.
    براي آنان كه تمايل به دانستن بيشتر درباره مطالب هر درس دارند، بخشي با عنوان «زيادات و تفصيلات» در انتهاي هر درس در نظر گرفته شده است كه بسياري از آرا و نظرات و عبارات محققين را ارائه مي‌كند.
  ابواب كتاب
النبراس في حاشية الأساس
    باب اول: مباحث الفاظ
      مباحث الفاظ مشتمل بر يك مقدمه است كه وضع، استعمال و دلالت را معرفي مي‌كند و پنج فصل؛ اوامر، نواهي، عامّ و خاصّ، مطلق و مقيّد و مفاهيم.
    باب دوم: ادله قطعي
      حقيقت قطع و حجيّت آن و همچنين بحث علم اجمالي در مقدمه اين باب بيان شده و سه فصل ديگر به موضوعات: دليل عقل، عرف و سيره و اجماع، اختصاص يافته است.
    باب سوم: ادله ظني
      پس از معرفي اماره يا دليل ظنّي در مقدمه باب، چهار فصل در بيان امارات معتبر ذكر شده: ظواهر، خبر واحد، اجماع منقول، شهرت فتوايي. فصل پنجم باب نيز به امارات غيرمعتبر پرداخته است.
    باب چهارم: اصول عمليه
      مباحث مربوط به چهار اصل عملي در اين باب گرآوري شده است.
    باب پنجم: تعادل و تراجيح
      يك فصل از اين باب به تعارض و فصل ديگر به تزاحم اختصاص دارد.
  فهرست درس‌ها
    درس اول: نياز به علم اصول فقه، تعريف، موضوع و ابواب آن
    درس دوم: حكم شرعي
    درس سوم: وضع و تقسيمات آن
    درس چهارم: حالات معنا و لفظ
    درس پنجم: راه‌هاي كشف وضع
    درس ششم: استعمال
    درس هفتم: دلالت
    درس هشتم: ماده و صيغه امر
    درس نهم: فور، تراخي، مرّه، تكرار
    درس 10 و 11: انواع واجب
    درس 12: ماده و صيغه نهي
    درس 13: عامّ و انواع آن
    درس 14: مُخصِّص و اقسام آن
    درس 15: تمسّك به عامّ در شكّ
    درس 16: مطلق و مقيّد
    درس 17: دلالت بر اطلاق
    درس 18: حمل مطلق بر مقيّد
    ... و درس 80: روش اجتهاد و استنباط