Map 1
چالش‏هاي بنيادين
در مسير
سياستگذاري
و قانون‏گذاري
هوش مصنوعي
و توصيه راه‌حل‌ها
  تنظيم: 23 مهر 1402
  بخش اول) چالش‏هاي هستي شناسي
    خاستگاه فلسفي هوش مصنوعي
      آيا هوش مصنوعي يك ابزار صرف هست؟ يا اينكه داراي مباني فلسفي و هستي شناسي است؟
      خاستگاه هاي فلسفي هوش مصنوعي چه مي باشد؟
      مكاتب فلسفه غرب چه تأثيراتي بر رويكردهاي هوش مصنوعي گذاشته است؟
      نقدهاي فلاسفه -همچون دريفوس - چه تأثيراتي بر نگرش مهندسان در پيشرفت هوش مصنوعي و يا باز نگريي در رويكردشان داشته است؟
      آيا هوش مصنوعي رايج و متأثر از فرهنگ و فلسفه غربي، متناسب با اهداف و آرمان هاي نظام سلطه هست؟ اين فناوري چه ميزان مي تواند در نظام توحيدي و اسلامي أثر بگذارد؟ به بيان ديگر، متناسب با آرمان هاي نظام اسلامي و توحيدي چگونه مي توان از فناوري هوش مصنوعي بهره برداري كرد؟ چالش ها و راهكارهاي اين مسئله چه مي باشد؟
      هستان شناسي هاي سيستم هاي هوشمند مبتني بر كدام رويكرد هاي هستي شناسي مي باشند؟
    رويكرد فلسفه اسلامي به هوش مصنوعي
      بنابر هستي شناسي فلسفه اسلامي و حكمت متعاليه چگونه مي توان يك نوع هستان شناسي براي هوش مصنوعي ابداع كرد؟
      هوش مصنوعي به لحظ وجودي ذيل كدام دسته از اقسام موجودات قرار مي گيرد؟ هوش مصنوعي داراي چه نوع وجود جسمي هست؟ جسم طبيعي است يا جسم مصنوع؟
      آيا با كنار هم قرار گرفتن اجزاي هوش مصنوعي، يك سيستم واحد ماشيني پديد مي آيد يا يك سيستم و ارگانيسم واحد طبيعي شكل مي گيرد؟
      هوش مصنوعي شئ هست يا مي تواند شخصيت داشته باشد؟
      بنابر مباني فلسفه اسلامي آيا تبديل هوش مصنوعي به جسم طبيعي امكان عقلي و فلسفي دارد؟ به بيان ديگر، آيا تبديل جسم مصنوع به جسم طبيعي داراي نفس و ذهن، ادراك و آگاهي و احساس امكان دارد؟
      اطلاعات به عنوان درون مايه اصلي هوش مصنوعي و يا حتي خود هوش مصنوعي جزء كدام دسته از مقولات است؟ آيا مي‏توان اطلاعات را صورت جدا شده از ماده بدانيم؟
    تبيين فلسفه هوش مصنوعي
      چگونه مي توان دركنار پيشرفت فني و مهندسي، ضرورت و اهميت مباحث فلسفي هوش مصنوعي را براي مسؤلان، سياست گذاران و مراكز علمي و دانشگاهي تبيين كرد؟ به بيان ديگر چگونه مي توان دولت ها ، شركت ها، دانشگاه ها، مراكز تحقيقاتي،مهندسان، برنامه نويسان، كاربران و ... در حوزه هوش مصنوعي را ملزم به در نظر كردن مباني فلسفي و هستي شناسي اسلامي كرد؟
  بخش دوم) چالش‏هاي معرفت شناختي
    منطق هوش مصنوعي
      آيا هوش مصنوعي مي تواند بينديشد و علم بياموزد؟ آيا ماشين قادر به يادگيري، استدلال و استنتاج مي باشد؟ آيا يادگيري و استدلال ماشيني به لحاظ مفهوم و حقيقت مترادف با اصطلاحاتي همچون تعقل، علم و آگاهي، استدلال و اراده در انسان يكي هستند؟
      آيا تصور و تصديق در هوش مصنوعي امكان دارد؟ آيا هوش مصنوعي مي تواند مفهوم كلي را درك كند؟
      آيا مفهوم علم انسان و مفهوم داده و اطلاعات درماشين به لحاظ ماهوي يكي هستند؟ يا تمايزهاي با هم دارند؟
      ملاك و معيار صدق و كذب داده ها و اطلاعات هوش مصنوعي چيست؟ آيا مطابقت با واقع در دانش ماشيني لازم است؟ يا اينكه معيار صدق آن با معرفت انساني فرق مي كند؟ از بين ديدگاه ها در باب معيار صدق گزاره ها، دانش ماشيني به كدام يك از آنها نزديك است؟ با ديدگاه مطابقت با واقع، يا با ديدگاه انسجام گرايي و يا ...
      هوش مصنوعي با كدام رويكرد در فلسفه ذهن درباره انسان سازگاري دارد؟ آيا اين مباني انسان شناختي با مباني انسان شناختي اسلامي سازگاري دارد؟
    اعتبار هوش مصنوعي
      آيا اطلاعاتي كه از طريق منطق احتمالات به دست مي آيد، داراي اعتبار معرفت شناختي هستند؟ استنتاج ماشيني از چه ميزان اعتبار معرفت شناختي برخوردار است؟
      هوش مصنوعي توضيح پذير تا چه ميزان مي تواند صحت استتناج ماشيني را تأييد كند؟
      آيا براي عامل انساني -خواه فقيه و قاضي در مقام فتوا و قضات و يا پزشك در مقام تشخيص بيماري و درمان-، از طريق استنتاج ماشيني و سيستم هاي خبره معرفت يقيني حاصل مي شود و يا معرفت ظني و در حد اطمنيان حداقلي هست؟ به بيان ديگر آيا علمي كه از طريق بررسي كلان داده ها و اطلاعات ماشين هوشمند، براي فقيه، قاضي، پزشك و... به دست مي آيد، يقين آور است يا در حد معرفت ظني است؟
      بر فرض حصول معرفت ظني، آيا اين نوع معرفت مي تواند ملاك صدور فتوا و قضات براي فقيه و قاضي باشد؟ يعني در مباحث مهمي همچون حليت و حرمت، يا اموري كه به جان و مال افراد مربوط مي شود، اين نوع علم از معيار و اعتبار كافي برخوردار است؟ آيا اين نوع معرفت مي تواند معيار درمان پزشك -در مباحثي كه مربوط به مرگ و زندگي انسانها هست- باشد؟
    قلمرو هوش مصنوعي
      آيا مي توان همه كيفيات را تبديل به كميت كرد؟ به بيان كلي تر، آيا مي توان همه علوم را تبديل به كد و داده كرد؟ بنابر اين مسئله چه چالشهائي در هوشمندسازي علم فقه و علوم انساني اسلامي وجود دارد؟
      آيا بنابر مباني انسان شناختي اسلامي، تحقق هوش مصنوعي قوي امكانپذير هست؟
      جنسيت روبات ها و تقسيم به مرد و زن بنابر انسان شناسي اسلامي چگونه قابل ارزيابي است؟
      آيا سيستم هاي هوشمند كه به طور خودكار و مستقل تصميم به انجام افعال مي گيرند، داراي اختيارند يا مجبورند؟
      مفهوم «روح ديجيتال» حاكم بر هوش مصنوعي چه قرابتي با روح انسان دارد؟
  بخش سوم) چالش‏هاي انسان شناختي
    تصرّف هوش مصنوعي در انسان
      بنابر مباني انساني شناسي اسلامي رويكرد هوشمند سازي ژنهاي انسان ها يا مسئله سايبورگ چگونه قابل ارزيابي هست؟
      هوشمند سازي ژنها و سايبورگ چه تهديدات و خطراتي مي تواند براي جامعه انساني در بر داشته باشد؟
      كارگذاشتن تراشه هاي هوشمند در مغز انسان، يا اعضاي هوشمند در بدن انسان-در كنار برخي مزاياي همچون درمان برخي بيماري ها و يا آسان شدن علم آموزي و برقراري ارتباطات- چه تهديدات و خطرات مهمي مي تواند براي افراد داشته باشد؟
  بخش چهارم) چالش‏هاي ارزش شناختي و اخلاقي
    معيار اخلاق در هوش مصنوعي
      معيار ارزش و لزوم اخلاقي در هوش مصنوعي چيست؟ آيا بر منش و صفات نفساني تاكيد دارد(فضيلت گرايي) يا بر وظيفه و تكليف اخلاقي (وظيفه گرايي) يا بر نتيجه انجام كار و اتصاف به يك صفت(غايت گرايي)؟
      چه رويكردهائي در امكان اخلاقمندي هوش مصنوعي وجود دارد؟ هوش مصنوعي رايج چه تهديدها و مخاطراتي مي تواند براي ارزشهاي انساني داشته باشد؟
      آيا خود روبات ها و سيستم هاي هوشمند به طور مستقيم متصف به بايد و نبايدهاي اخلاقي مي‏شوند؟ به بيان ديگر روبات مي تواند فعل اخلاقي انجام دهند؟
      رويكردهاي هوش مصنوعي قوي و ضعيف چه تأثيري بر نگرش اخلاقمندي سيستم هاي هوشمند خواهد گذاشت؟
      آيا در اخلاق هوش مصنوعي حسن فعلي كفايت مي‏كند يا حسن فاعلي هم مي تواند ملاك ارزش گذاري باشد؟
    تأثير هوش مصنوعي بر اخلاق
      از برخي فناوري هاي هوش مصنوعي مي توان استفاده هاي گوناگوني كرد. به طور مثال در فناوري «جعل عميق» براي انيميشن سازي و صنعت هنر و سينما در ترويج آموزه هاي اخلاقي مفيد هست، اما از همين فناوري مي توان سوء استفاده اخلاقي كرد و به راحتي در عالم واقع و عالم سياست سخنان دروغ را به اشخاص و افراد مهم نسبت داد. بنابراين چه راهكارهائي براي جلوگيري از سوء استفاده اخلاقي از هوش مصنوعي وجود دارد؟
      چه راهكارهايي براي ايجاد امنيت اخلاقي از طريق سيستم هاي هوشمند وجود دارد؟
      چه راهكاري براي پيشرفت در حوزه مطالعه آسيب هاي اخلاقي هوش مصنوعي مي توان ارائه داد؟
      يونسكو در سند اخلاق هوش مصنوعي، بارها تأكيد كرده كشورهاي عضو از جمله ايران، اين سند اخلاقي را به گونه اي در كشورشان اجرا كنند؛ بنابراين مي بايست بررسي شود آيا ارزشهاي سند اخلاقي هوش مصنوعي يونسكو با نظريه اخلاقي اسلام سازگاري دارد؟ بنابر ديدگاه اخلاقي مكتب اسلام و انديشمندان مسلمان فلسفه اخلاق چه نظريه اي را مي توان درباره اخلاق هوش مصنوعي ارائه داد؟
      مسئله ايجاد همزادهاي ديجيتالي از انسانها به كمك داده هاي مرتبط با آنها چه اثرات اخلاقي خواد داشت؟
      بي عدالتي و تعصب و غرض ورزي در استفاده از هوش مصنوعي چگونه بايد مديريت شود؟ چگونه مانع بازتاب اشكالات داده هاي واقعي بشويم؟
      با وجود ترويج پيشرفتها در فناوري هوش مصنوعي چگونه مي توان آزادي مدني و حريم خصوصي و ارزشهاي اجتماعي را حفظ كرد؟
    استفاده از هوش مصنوعي براي ارتقاي اخلاق
      آيا با همان نگاه كنترل گري كه غرب به بينايي ماشين دارد، مي توان در نگاه اسلامي آن را ابزار بازدارندگي ( نهي از منكر) قرار داد؟ چگونه مي توان از هوش مصنوعي به عنوان ابزار خودكنترل گري استفاده كرد؟
  بخش پنجم) چالش‏هاي دين شناختي و فقهي
    تضاد هوش مصنوعي با باورهاي ديني
      برفرض تحقق هوش مصنوعي قوي در آينده، يا هوشمندسازي ژنهاي انسان، اين مسئله چگونه با بحث توحيد در خالقيت خداوند متعال سازگاري خواهد داشت؟
    احكام شرعي هوش مصنوعي
      آيا مرگ روبات هاي هوشمند- بر فرض تحقق هوش مصنوعي قوي- امكان پذير هست؟
      با فرض تحقق هوش مصنوعي قوي، آيا ماشين ها در قبال رفتار و اعمال خود پاسخگو و مسئوليت پذير هستند؟
      بنابر رويكرد ضعيف به هوش مصنوعي، يا در استفاده ابزاري از اين تكنولوژي مسئوليت شرعي فعل ماشين در صورتي كه خود به طور هوشمند و مستقل تصميم گرفته و عملي را انجام داده با چه كسي مي باشد؟ متوجه خود ماشين هست؟ يا سازندگان و شركت ها؟ يا برنامه نويس ها و مهندسان؟ يا اينكه هر كدام از بازيگران و نقش آفرينان سيستم هوشمند به سهم خود مي بايست مسئوليت اين فعل را به عهده بگيرند؟
      استفاده از روبات هاي خدمتكار و يا مانكن هاي هوشمند زن نما از نظر فقهي چه حكمي دارد؟ به بيان كلي تر، احكام محرم و نامحرم در تعامل انسانها با روبات ها از نظر شرعي چگونه ارزيابي مي شود؟
      رابطه دوستي يا جنسي با ربات انسان نما چه حكمي دارد؟ آيا ازدواج با روبات ها به لحاظ شرعي امكان پذير هست؟
      انجام اعمال عبادي و مناسك ديني توسط سيستم هاي هوشمند چگونه قابل ارزيابي هست؟
      حكم شرعي معاملات الگوريتمي كه توسط رباتهاي هوش مصنوعي انجام مي شود چيست؟با توجه به شروط متعاقدين عقل، بلوغ، ايمان،... معامله با ربات ها صحيح است؟ آيا از اين شروط بايد اغماض شود؟
      استفاده از جنگ افزارها، پهپادها، پرندگان، سربازان، حيوانات و موجودات هوشمند بدون كنترل عامل انساني در جنگ ها چه حكمي دارد؟ به بيان ديگر آيا بنابر آموزه هاي اسلامي مجاز است خود سيستم هاي هوشمند به تنهايي تصميم به كشتن افراد بگيرند؟ مسؤليت كشته شدن افراد بي گناه بر عهده كيست؟ بنابر ارزشهاي ديني در جنگ، همچون موضوعات رحم و مروت، ايثار و گذشت در هوش مصنوعي چگونه قابل ارزيابي هست؟
      مالكيت هوش مصنوعي با چه كسي ميباشد؟ مالك آنچه كه به وسيله هوش مصنوعي ساخته ميشود، چه كسي است؟
      مسئوليت اشتباه وخطا در فعل هوش مصنوعي بر عهده كيست؟ هوش مصنوعي در انجام فعل، سبب است يا مباشر؟ سرقت، جنايت، قتل و امور ديگر توسط هوش مصنوعي، حدي است يا تعزيري؟اين حديا تعزيربراي مالك است يا كدنويس؟يا هردو؟ آيا عين واقعي هوش مصنوعي(ربات)هم بايد تخريب شود يا فقط تغيير كد يا برنامه ان كفايت مي كند؟
      مالكيت «داده هاي اشتراكي» و «داده هاي ناشناس» كه منبع اصلي قدرت اقتصادي به حساب مي آيند متعلق به چه كسي است؟
      سازوكار حكومت در مورد ارزش افزوده و نظام مالياتي و نظارت بر عملكرد اقتصادي اشخاص و شركت ها در فضاي مجازي- به عنوان مثال معاملاتي كه در متاورس با ارز ديجيتال صورت مي گيرد- چيست؟
  بخش ششم) چالش‏هاي اقتصادي
    اثر هوش مصنوعي بر كسب و كار
      هوش مصنوعي چه تاثيري در كسب و كار و تغيير شغلهاي آينده خواهد گذاشت؟ آموزش نيروي كار به چه شكلي بايد سازماندهي شود؟
    اثر هوش مصنوعي بر عدالت اقتصادي
      با توجه به نياز سيستمهاي هوشمند به انرژي و داده و تخصص، آيا عدم توازن اينها در بين كشورها، باعث بي عدالتي و استعمار نوين اقتصادي مي شود؟
    اثر هوش مصنوعي بر اشتغال
      تدابير نظام حاكم در قبال بيكاري هاي گسترده حاصل از به كارگيري هوش مصنوعي چيست؟
  بخش هفتم) چالش‏هاي سياسي و حكمراني
    بهبود نظام اداري با هوش مصنوعي
      هوش مصنوعي چگونه مي تواند به بهبود فرآيندهاي اداري و افزايش بهره وري و نظارت بر كاركنان كمك كند؟
    نهادهاي ناظر بر هوش مصنوعي
      تدابير حكمراني پيشدستانه براي جلوگيري از بزه هاي ديجيتالي نظير هك كردن سامانه هاي هوشمند و اختلال در آنها چيست؟
      تنظيم سياستهاي كلان حيطه هوش مصنوعي در كجا صورت مي گيرد؟ آيا زير نظر سازمان هاي بين المللي خواهد بود يا هر كشور به صورت انفرادي قادر به اين كار خواهد بود؟
  بخش هشتم) چالش‏هاي حقوقي
    هويت حقوقي هوش مصنوعي
      آيا هوش مصنوعي يك شخصيت مستقل به حساب مي آيد و مي تواند مسئوليت پذير باشد؟
      با علم به خطا پذير بودن پديده هوش مصنوعي بكارگيري آن در عرصه هاي عمومي تا چه ميزان مشروعيت دارد و در صورت مشروعيت آن چند درصد خطا در آن قابل اغماض است؟
      آيا وظيفه هوش مصنوعي تصميم ياري و تصميم سازي است يا مي تواند به مرحله تصميم گيري هم برسد؟ در صورت ورود هوش مصنوعي به تصميم گيري چه تصميماتي بايد توسط آن گرفته شود و چه تصميماتي توسط انسان؟ نحوه تعامل هوش مصنوعي و انسان به چه كيفيتي خواهد بود؟
      آيا استفاده از هوش مصنوعي در جايي كه باعث محدوديت ابعاد مختلف وجودي انسان نظير خالقيت، رشد ناشي از آزمون و خطا، تعامل با همنوع و ...مي شود با حقوق بشر موافقت دارد يا در تضاد است؟
    اثر هوش مصنوعي بر حقوق انسان‌ها
      آيا با پيشرفت هوش مصنوعي و تكامل پديده متاورس نظامهاي حقوقي نياز به بازتعريف دارند يا مي توان قوانين حقوقي دنياي واقعي را به آن سرايت داد؟
      راهبردهاي حفظ حريم خصوصي و امنيت داده ها چيست؟
      آيا به با به كارگيري هوش مصنوعي جامعه دچار گسست اجتماعي مي شود ؟ در صورت صحيح بودن اين گزاره راهبرد جبران و تضمين حقوق اقشار مختلف جامعه چيست؟
      با پيشرفت تكنولوژي هاي مختلف بخشي از نيازها و توانمندي هاي ذاتي و فطري بشر تعطيل يا دچار اختلال و آسيب ميشوند. بر اساس مباني حقوقي، گستره و شدت تاثير هوش مصنوعي بر نيازها و توانمندي هاي بشر تا چه ميزان بايد باشد؟
      تعريف شهروند در دهكده جهاني مبتني بر هوش مصنوعي چيست؟
    قوانين حقوقي هوش مصنوعي
      از منظر حقوق اقتصادي اخذ ماليات از فعاليتهاي اقتصادي توسط هوش مصنوعي چگونه خواهد بود؟
      چه محدوديت ها يا قوانيني براي پيشرفت هاي روز افزون ربات ها بايد در نظر گرفت؟ به عبارت ديگر هوش‏هاي مصنوعي ممنوعه، چه هوش‏هايي هستند؟
    استفاده از هوش مصنوعي در قضاوت
      چگونه مي توان در امر قضاوت و داوري و مباحثي همچون تحليل داده ها و استنتاج هاي ابتدايي از هوش مصنوعي استفاده كرد؟ آيا هوش مصنوعي ميتواند شرايط شرعي قاضي شدن را داشته باشد؟
  بخش نهم) چالش‌هاي امنيتي
    امنيت انسان
      توسعه بيش از حد هوش مصنوعي و فناوري هاي متناسب با آن، به هويت، كرامت، آزادي و اختيار انسانها چه آسيب‏هايي را وارد خواهد آورد؟
      آيا قرار گرفتن داده ها و اطلاعات افراد جامعه اسلامي از طريق سيستم هاي هوشمند و فضاي سايبر در اختيار شركت ها و دولتها و كشورهاي بيگانه و دشمن با حفظ كرامت و حرمت انسانها سازگاري دارد؟
      آيا هرگونه هوشمندسازي در زمينه هاي مختلف زندگي، خدمات و ارتباطات انسان ها، منجر به نوعي جبرگرايي و يا دست كم سبب محدوديت اختيار انسان ها نخواهد شد؟ چه راهكارهاي براي عدم سلب اختيار انسان و يا محدويت آن از ناحيه هوش مصنوعي مي توان ارائه داد؟
    امنيت جامعه
      پيشرفت هوش مصنوعي در ايران اسلامي در صورتي كه كنترل فضاي سايبر، اينترنت اشياء، پلتفرمها، سرورها، كلان داده ها، سخت افزارها و نرم افزارها در اختيار كشورهاي بيگانه هست، چه آسيب ها و خطرات مهمي را بر امنيت، ايمان، هدايت و معنويت افراد جامعه در پي خواهد داشت؟ چه راهكارهاي مهم و اساسي براي جلوگيري از آسيب هاي و تهديدات هوش منصوعي از ناحيه كنترل فضاي سايبر و كلان دادها از طريق كشورهاي بيگانه و دشمن وجود دارد؟
      چگونه پيشرفت هوش مصنوعي باعث سلب اختيارو مسئوليت از جامعه و به تعبير ديگر جبرگرايي است؟
      ساز و كار تضمين امنيت رواني جامعه با توجه به كنترل هاي نامحدود توسط هوش مصنوعي چيست؟
    امنيت نظام اسلامي
      قرار گرفتن كلان داده ها و سرورها در كشورهاي بيگانه و يا اجراي هوش مصنوعي در بستر فضاي سايبر و اينترنت جهاني و تحت نظام سلطه، بنابر قاعده نفي سبيل و سلطه دشمنان چگونه قابل ارزيابي هست؟
      با اينكه بيشتر جنبه هاي فناوري هوش مصنوعي، به لحاظ سخت افزاري و نرم افزاري، و به لحاظ كلان داده ها، سرورها، پلتفرمها، برنامه نويسي ها، و... در كشورها و شركت هاي بيگانه و يا تحت سلطه و يا اشراف آنها مي باشد، در مقابله بامسئله نفوذ و هك و حمله آنها از اين طريق، چه تدابيري مي بايست انديشيد؟
      با توجه به تهديدات اتفاق افتاده همانند ترور شهيد فخري زاده از طريق تكنولوژي هوش مصنوعي، هك كردن پمپ بنزين ها، حمله سايبري به صداو سيما، آسيب زدن به سايت هاي هسته اي و غني سازي، حذف محتواهاي ديني و ارزشي همچون نام و عكس شهيد سليماني از پيام رسانها از طريق ربات هاي هوشمند و... چه تدابير اساسي و راهكارهاي عملي مي بايست براي جلوگيري و اتفاق نيفتادن مواردي از اين دست اتخاد شود؟ آيا اين موارد نشانه سلطه و حاكميت دشمنان بر فناوري هوش مصنوعي نيست؟
      استفاده از هوش مصنوعي در مقياس بزرگ چه مخاطرات امنيتي براي افراد و دولتها دارد؟
      آيا در حكمراني ديجيتال، الگوريتم سالاري با مردم سالاري در تقابل است؟ راهكار حفظ مردم سالاري در عصر ديجيتال چيست؟
      در صورت استفاده بخش خصوصي و شركت ها از هوش مصنوعي ابزارهاي نظارتي دولتي چگونه اعمال مي شوند؟
      آيا هوش مصنوعي ابزار جديدي براي استثمار ساير ملت ها و گسترش هژموني قدرت هاي جهاني محسوب مي شود؟
      وظايف پدافند غير عامل در قبال تهديدات حاكميتي هوش مصنوعي چيست؟
      آيا بدون داشتن شبكه اطلاعات ملي مي توان با هوش مصنوعي در عرصه بين الملل فعاليت كرد؟
  توصيه هاي سياستي
    سازگارسازي هوش مصنوعي با اسلام
      توجه به بنيانهاي فلسفي و اخلاقي هوش مصنوعي موجود، بررسي سازگاري آنها با مباني اصيل اسلامي، استنباط رويكردهاي جايگزين در مواضع تعارض و در نهايت جايگزيني و ترتيب اثر دادن به آنها در متون قانوني و سياستها
    سازگارسازي هوش مصنوعي با فرهنگ كشور
      پشتيباني از پژوهشگران و مراكز علمي جهت كار تحقيقاتي براي تكميل و پاسخگويي عالمانه به چالشهاي احصاء شده در اين گزارش با لحاظ اقتضائات بومي، فرهنگي و ديني كشور ايران
    حمايت از توسعه هوش مصنوعي
      حمايت از توليد علم و رشد دانش‏هاي مرتبط با هوش مصنوعي براي دستيابي به هدف‏گذاري مقام معظم رهبري در مورد عقب نماندن از رقباي جهاني
    تأسيس نهادهاي مورد نياز توسعه هوش مصنوعي
      تاسيس «مركز ملي هوش مصنوعي ايران» به عنوان نهاد متولي ساماندهي همه ابعاد اين پديده (شامل ابعاد فني، اقتصادي، حقوقي، فقهي، حكمراني، فرهنگي، ... ) غير از مراكز دولتي موجود براي توسعه و ترويج هوش مصنوعي
    تنظيم قوانين مورد نياز توسعه هوش مصنوعي
      تهيه پيش نويس «قانون جامع و يكپارچه هوش مصنوعي» پس از مطالعه و نقد متون قانوني ساير كشورها و بررسي تجربياتشان خصوصا قانون اتحاديه اروپا در اين زمينه به عنوان اولين قانون مستقل و جامع
      مشورت با ذي‏نفعان و فعالان اين عرصه براي قانون گذاري و تنظيم گري جهت تامين ديدگاه هاي تخصصي آنها و رعايت مصالح عمومي و بسترسازي براي پذيرش و اجراي بهتر قوانين تدوين شده
      ارتباط مستمر و وثيق با نهادهاي ديني كشور جهت تامين ملاحظات شرعي و كسب حمايت آنها
    تدابير امنيتي براي كنترل هوش مصنوعي
      تقويت زيرساختهاي كشور براي مقابله با تهديدات امنيتي ناشي از توسعه هوش مصنوعي