Map 1
معرفي كتاب
روش‌شناسي تفسير علمي قرآن
  ت: 27 دي 1402
  متن معرفي
    قرآن كلام خدا بوده و محتوا و الفاظ آن از سوي خداوند آمده است. از اين رو فهم، تفسير و درك دقيق و صحيح معاني آيات آن اهميت فراواني دارد.
    يكي از روش‌هاي فهم و تفسير آيات مباركه قرآن كريم استخدام علوم تجربي است. يعني علوم تجربيِ «قطعي» ابزاري براي تفسير و توضيح اشارات علمي آيات قرآن باشد، با توجه به اين نكته كه تمام معيارها و ضوابط تفسير صحيح نيز رعايت گردد و در اين مسير، تحميل و استخراجي صورت نپذيرد.
    كتاب حاضر براي تدريس تدوين شده است و با اين هدف كه تفسير علمي قرآن را به عنوان يكي از مطالعات ميان‌رشته‌اي معاصر و نوآمد معرفي كند. مطالعاتي كه هر ساله زمينه‌ساز پيدايش رشته‌هاي تخصّصي در حوزه تفسير قرآن و نيز نگارش تفاسير تخصّصي مي‌شود.
  ويژگي‌هاي كتاب
    براي نخستين بار كتابي با اين موضوع براي تدريس در حوزه علميه نگارش يافته و از اين بابت كاملاً منحصر به فرد است.
    براي تدريس ساده‌تر، كتاب به صورت نظام‌مند تدوين شده و در چارچوب فصولي كه هر فصل موضوع چند جلسه درس قرار گيرد.
    ابتداي هر فصل، هدف از مطالب طرح شده در آن بيان شده، همراه با مقدمه‌اي براي شرح بيشتر.
    استفاده فراوان از نمودارهاي درختي براي نمايش بهتر طبقه‌بندي‌ها
    ارائه پرسش‌هايي در انتهاي هر فصل از كتاب كه مي‌تواند فرصتي براي ارزيابي طلبه از يادگيري خود باشد.
    طرح موضوعات پژوهشي متناسب با موضوع هر فصل
    معرفي و مأخذشناسي منابع علمي در پايان هر فصل، براي مطالعه بيشتر
    بيان نمونه‌هاي واقعي منتشر شده از تفاسير علمي صحيح و ناصحيح، همراه با توضيح دلايل و روش‌شناسي هر كدام از نمونه‌ها
  سرفصل‌هاي كتاب
روش‌شناسي تفسير علمي قرآن
    محور اول: مفهوم‌شناسي و مباحث نظري
      بخش نخست كتاب در ضمن دو فصل به بيان مفاهيم اصلي «تفسير علمي» پرداخته است. ابتدا تعريف علم و تفسير به صورت جداگانه و سپس در كنار هم و در قالب تفسير علمي بيان شده، روش‌شناسي آن و در نهايت رابطه قرآن با علم و گستره اين رابطه توصيف شده است.
    محور دوم: مباني و ضوابط تفسير علمي
      بخش دوم كتاب مباني تفسير علمي و ضوابط و قواعد آن را بيان مي‌كند و شرايطي را متذكّر مي‌شود كه مفسّر علمي بايد واجد آن‌ها باشد.
    محور سوم: بررسي روش‌ها
      كتاب در بخش سوّم ضمن دو فصل به معرفي و بررسي روش‌هاي مرسوم و معتبر در تفسير علمي پرداخته و شيوه تعامل قرآن و علوم، نقش و تأثير هر كدام در ديگري را شرح مي‌دهد.
    محور چهارم: آسيب‌شناسي
      آخرين بخش كتاب بيان نمونه‌هايي واقعي از كتاب‌هاي تفسير است كه دچار اشتباهاتي در تفسير علمي شده‌اند. اين نمونه‌ها دسته‌بندي شده و اقسام آسيب‌هاي تفسير علمي را شكل داده‌اند.
  فهرست درس‌ها
    درس اول و دوم: تعريف علم و تفسير
    درس سوم: تعريف تفسير علمي
    درس چهارم: معرفي تفسير ميان‌رشته‌اي
    درس پنجم: اعجاز علمي قرآن
    درس ششم: نظريه‌پردازي علمي
    درس هفتم: روش‌شناسي تفسير
    درس 8 و 9: قرآن و علم
    درس دهم: مباني تفسير علمي
    درس 11: قواعد تفسير علمي
    درس 12: شرايط مفسّر علمي
    درس 13 تا 15: روش‌هاي تفسير علمي، موضوعي، تطبيقي و ميان‌رشته‌اي
    درس 16 و 17: نقش متقابل قرآن و علوم
    درس 18: اقسام آسيب‌هاي تفسير علمي
    درس 19 تا 21: بررسي نمونه‌هاي تفسير علمي غيرمعتبر، تعارض نظريه‌‌ها و آثار گونه‌هاي مختلف آن
  فهرست كتاب
    فصل اول: مفهوم‌شناسي
      علم
      تفسير
      تفسير علمي
      تفسير ميان‌رشته‌اي
      اعجاز علمي
      نظريه‌پردازي علمي
      روش‌شناسي تفسير علمي
    فصل دوم: مباحث نظري
      رابطه قرآن و علم
      قلمرو قرآن و علم
    فصل سوم: مباني و ضوابط
      مباني تفسير علمي
      ضوابط و قواعد تفسير علمي
      شرايط مفسّر علمي
    فصل چهارم: روش‌ها
      روش‌هاي تفسير علمي
      شيوه‌هاي تفسير موضوعي تطبيقي و ميان‌رشته‌اي
      شيوه مطالعات تجربي و نيمه‌تجربي در مباحث قرآن و علم
    فصل پنجم: تعامل قران و علوم
      نقش قرآن در علوم
      نقش علوم در قرآن
    فصل ششم: آسيب‌شناسي تفسير علمي
      اقسام آسيب‌هاي تفسير علمي
      نمونه‌هايي از تفسير علمي غيرمعتبر
      نمونه‌هايي از تعارض نظريه‌ها در تفسير علمي
      آثار خاص گونه‌هاي غيرمعتبر تفسير علمي