Map 1
معرفي كتاب
درآمدي بر علم صرف
  ت: 20 دي 1402
  متن معرفي
    ادبيات عرب به مجموعه‌اي از علوم گفته مي‌شود كه هر كدام دريچه‌اي متفاوت براي شناخت «كلمه و كلام» است؛ صرف، نحو، لغت، معاني، بيان و بديع. علم صرف نخستين گام براي ورود به ادبيات عرب است و از اين جهت بسيار حائز اهميّت.
    هدف اين كتاب آشناسازي طلبه با ساختار كلّي علم صرف و مهم‌ترين مفاهيم آن است؛ طلبه‌اي كه تازه از دبيرستان وارد حوزه علميه شده و آشنايي او با ادبيات عرب همان مقداري است كه در نظام آموزشي عمومي كسب كرده و دانش صرفي اندكي دارد.
    بنابراين بيان نكات فني و تخصّصي به كتاب‌هاي آموزشي پايه‌هاي بعد واگذار شده است و در اين كتاب صرفاً مرحله نخست آموزش انجام مي‌پذيرد؛ يعني مرحله «آشنايي» با علم صرف.
  ويژگي‌هاي كتاب
    مناسب براي آموزش به عنوان نخستين كتاب در علم صرف
    اكتفا به آموزش ساختار كلّي علم صرف در حدّ آشنايي طلبه با اين مفاهيم و پرهيز از ورود به نكات فني
    دسته‌بندي بسيار منظّم و دقيق علم صرف
    استفاده بسيار زياد از جداول براي فهم ساده و ماندگار از قواعد علم صرف
    ارائه پرسش در پايان هر درس براي ارزيابي آموزش
    نگارش كتاب به زبان فارسي روان و ساده
    افزايش توانمندي طلبه در استفاده از قواعد صرفي با تمرينات كاربردي در انتهاي هر درس
    بيان هدف از هر درس و نكات مهم آن در ابتداي درس
    استفاده فراوان از آيات قرآن و احاديث معصومين (ع) به عنوان شاهد مثال و تمرين‌هاي قواعد صرفي
    ارائه خلاصه برخي از درس‌ها به صورت نموداري
    تبديل شدن به كتاب كار، با در نظر گرفتن فضاي كافي براي پاسخ به پرسش‌ها و تمرينات
  سرفصل‌هاي كتاب
صرف كاربردي
    محور اول: مباحث مقدماتي
      معاني مختلف كلمات در زبان عربي از طريق ساختارهاي متنوّع پديد مي‌آيد؛ ناصر، منصور، نصر، با اين‌كه ريشه يكسان (ن ص ر) دارند، از نظر معنا متفاوت با هم هستند. در اين بخش از كتاب علم صرف به بررسي ساختار كلمات تعريف شده و مباحث اصلي آن معرفي شده است.
    محور دوم: ساختارهاي فعل
      ساختار فعل در زبان عربي به ماضي و مضارع و امر، ثلاثي و رباعي، مجرّد و مزيد، معلوم و مجهول تقسيم مي‌شود. پنج درس به معرفي اين ساختارها اختصاص داده شده است.
    محور سوم: ساختارهاي اسم
      ساختارهاي اصلي اسم نيز؛ مذكر و مؤنث، جامد و مشتق، اسم‌هاي فاعل و مفعول و مبالغه و تفضيل، صفت مشبهه، مفرد و مثنّي و جمع، منسوب و مصغّر در چهار درس معرفي شده است.
    محور چهارم: تغييرات لفظي
      دو درس آخر كتاب به اسم‌ها و فعل‌هاي سالم، مضاعف، مهموز، معتل و روش‌هاي تغيير و تبديل آن‌ها؛ ادغام، تخفيف، اعلال و قواعد و ضوابط به‌كارگيري اين روش‌ها پرداخته است.
  فهرست درس‌ها
    درس اول
      علم صرف و جايگاه آن ميان علوم ادبيات عرب
    درس دوم
      حروف اصلي و زائد و وزن كلمه
    درس سوم
      فعل ماضي
    درس چهارم
      فعل مضارع
    درس پنجم
      فعل امر
    درس ششم
      فعل ثلاثي مزيد و رباعي
    درس هفتم
      معلوم و مجهول
    درس هشتم
      مذكر و مؤنث
    درس نهم
      جامد و مشتق، اسم فاعل و اسم مفعول
    درس دهم
      صفت مشبهه، اسم مبالغه و اسم تفضيل
    درس يازدهم
      مفرد، مثني، جمع، منسوب و مصغّر
    درس دوازدهم
      سالم، مضاعف، مهموز و معتل
    درس سيزدهم
      ادغام، تخفيف همزه و اعلال
  فهرست كتاب
    بخش اول: مبحث مقدماتي
      تمهيد: علوم ادبيات عرب و جايگاه آن در حوزه
      درس اول
        علم صرف و جايگاه آن ميان علوم ادبيات عرب
      درس دوم
        حروف اصلي و زائد و وزن كلمه
    بخش دوم: ساختارها
      فصل اول: فعل
        درس سوم
          فعل ماضي
        درس چهارم
          فعل مضارع
        درس پنجم
          فعل امر
        درس ششم
          فعل ثلاثي مزيد و رباعي
        درس هفتم
          معلوم و مجهول
      فصل دوم: اسم
        درس هشتم
          مذكر و مؤنث
        درس نهم
          جامد و مشتق، اسم فاعل و اسم مفعول
        درس دهم
          صفت مشبهه، اسم مبالغه و اسم تفضيل
        درس يازدهم
          مفرد، مثني، جمع، منسوب و مصغّر
    بخش سوم: تغييرات لفظي
      درس دوازدهم
        سالم، مضاعف، مهموز و معتل
      درس سيزدهم
        ادغام، تخفيف همزه و اعلال