7   مقدمه

چشم‌انداز همانند پيش‌بيني، با آينده سر و كار دارد ولي فراتر از پيش‌بيني است، و دربرگيرنده شبكه‌سازيها و آماده‌سازيهاي مربوط به تصميم‌گيري درباره آينده است. پيش‌بيني، تنها برآوردي از آينده است و خطي بودن سير امور در پيش‌بيني‌ها، يك فرض پذيرفته شده است، در حالي كه سير امور لزوماً خطي نيست و داراي حلقه‌هاي بازخوردي بي‌شماري است.

در پيش‌بيني، گزينه‌هاي زيادي از آينده مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌گيرد و كار پيش‌بيني با تعريف و انتخاب آينده‌هاي ممكن، پايان مي‌پذيرد و نتايج حاصل از پيش‌بيني، متضمن پيامي براي زمان حال نيست.

پيش‌بيني‌ها مي‌توانند نيازگرا needs-oriented باشند و نه تنها براي توجيه‌پذيري يك گزينه، بلكه براي تعيين نيازها نيز به كار گرفته شوند. پيش‌بيني بر خلاف پيش‌گويي، براي زمان يا دوره معيني از آينده صورت مي‌گيرد كه اين زمان يا دوره، بايد از آغاز معين و شناخته شده باشد در حالي كه پيش‌گويي برآورد و تخميني براي هر دوره زماني بعد از دوره جاري است. يك پيش‌بيني تكنولوژيكي را مي‌توان «پيش‌گويي درباره ويژگي‌هاي ماشينها، روشها يا تكنيكهاي سودمند در آينده» تعريف كرد.

چشم‌انداز، عبارت است از ارائه‌ي گزاره‌هايي خردمندانه درباره آينده، و تفسير اين گزاره‌ها به گونه‌اي كه به عمل آگاهانه و به فرايندهاي يادگيري جمعي و پاسخ‌گويي به چالشهاي آينده كمك نمايد. در ارائه‌ي اين گزاره‌ها، چشم‌انداز، بر آميزه‌اي از ارزش داوريهاي مبتني بر ايدئولوژي نظام و واقعيتهاي اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و زيست‌محيطي جامعه تكيه دارد.