7 فصل چهارم : بازار كار
3 چشمانداز آينده
گزينه مطلوب
چشمانداز مطلوب، با فرض افزايش نرخ مشاركت نيروي كار به چهل و شش درصد (46%) (معادل سال 1345) و نرخ بيكاري هفت درصد (7%) در سال افق (نرخ بيكاري هفت درصد (7%) بر اساس مطالعات انجام شده براي ايران، نرخي است كه در آن حد و نرخ تورم، غير شتابنده است)، تدوين شده است (جدول شماره 9). بر اين اساس، تعداد شاغلان با نرخ رشد چهار و شانزده صدم درصد (16/4%) به 78112 هزار نفر در سال 1394 افزايش يافته و تعداد بيكاران به 2093 هزار نفر كاهش مييابد.
جدول شماره 9- پيشبيني متغيرهاي بازار كار بر اساس گزينه مطلوب
|
متوسط رشد سالانه (درصد) |
1394 |
1384 |
|
|
34/3 |
29904210 |
21527623 |
جمعيت فعال (نفر) |
|
56/6- |
7 |
8/13 |
نرخ بيكاري (درصد) |
|
48/1 |
65009153 |
56120511 |
جمعيت 10 سال و بالاتر (نفر) |
|
83/1 |
46 |
36/38 |
نرخ مشاركت (درصد) |
|
16/4 |
27810916 |
18556512 |
جمعيت شاغل (نفر) |
|
44/3- |
2093295 |
2971111 |
جمعيت بي كار (نفر) |
|
914145 |
متوسط سالانه ايجاد شغل |
||
پيشنهادها و توصيهها
- رفع موانع رشد توليد، فراهم آوردن زمينههاي مناسب براي استفاده كامل از ظرفيتهاي توليدي، توسعه سرمايهگذاري توسط بخش خصوصي و ارتقاي كارايي آن از طرق زير:
- ايجاد امنيت سرمايهگذاري
- ايجاد فضاي آرام سياسي در داخل كشور و بهبود روابط خارجي
- شفافسازي و ايجاد ثبات در قوانين و مقررات
- اصلاح قوانين و مقررات ناظر بر بازار كار، جهت تشويق سرمايهگذاري و به کارگيري تكنولوژي متناسب با مزيتهاي نسبي كشور
- انحصارزدايي و گسترش رقابت، به منظور افزايش كيفيت كالاها و خدمات توليدي
- مقرراتزدايي و روانسازي قوانين و مقررات در جهت توسعه صادرات غير نفتي
- اصلاح سيستم اخذ عوارض
- حمايت از استقرار صنايع و فعاليتهاي صادراتي
- استفاده از سياست اعتبار مالياتي سرمايهگذاري
- به کارگيري نرخهاي استهلاك شتابي يا تصاعدي
- تسهيل مراحل دريافت تسهيلات بانكي
- استفاده بهينه از منابع مالي در اجراي طرحهاي عمراني دولت
- تعيين نرخ سود تسهيلات بانكي، با توجه به نرخ تورم
- سازماندهي نخبگان، در جهت استفاده از ظرفيتهاي موجود و توليد كالاها و خدمات جديد
- كاهش هزينههاي واقعي استفاده از نيروي كار از راههاي ذيل:
- ايجاد انعطافپذيري در بازار كار، از طريق اولويت در اصلاح قانون كار
- كاهش تعهدات غير ضروري كارفرما، از طريق اصلاح قانون تأمين اجتماعي
- تخفيف مالياتي در خصوص استخدام نيروي كار جديد
- توسعه كمي و كيفي مراكز كاريابي و مراكز آموزش فني و حرفهاي، به منظور كاهش هزينههاي جستجو، انتخاب نيروي كار مناسب و ارتقاي كارايي نيروي كار
- حمايت از ارائهي آموزشهاي مهارتي و كاربردي مورد نياز بازاركار، با تأكيد بر افزايش تنوع مهارتهاي هر فرد
- پرداخت كمك هزينه به واحدهاي اقتصادي، جهت آموزش نيروي كار
- پرداخت وام ارزان قيمت، به آن دسته از بنگاههايي كه توجيه اقتصادي داشته و كمبود نقدينگي دارند.
- اصلاح سيستم اخذ عوارض، در مورد عوارضي كه برحسب تعداد نيروي كار دريافت ميشود.
- اجتناب از افزايش دستمزد پايه و حداقل دستمزد، بيش از مقدار تورم
- حمايت از فعاليتهاي اشتغالزا، تخصصبر و مدرن، نظير بخش ساختمان و خدمات اجتماعي و فرهنگي، و خدمات مربوط به تكنولوژيهاي جديد، مانند توليد نرمافزار و فناوري اطلاعات و ارتباطات
- كاهش عدم تعادلهاي بازار كار، با توجه به موارد زير:
- برنامهريزي منطقهاي، به منظور كاهش عدم تعادل بين بازار كار استانهاي كشور
- برنامهريزي در بازار كار، به منظور كاهش تبعيض جنسيتي و گسترش فعاليتهاي شغلي مناسب براي زنان
- توجه بيشتر به زمينههاي اشتغالزايي براي جوانان و دانش آموختگان آموزش عالي
- تعيين يك نهاد برنامهريزي نيروي انساني، به منظور ايجاد انطباق بين نظام آموزشي و نيازهاي بازار كار و فراهم نمودن زمينههاي مناسب، به منظور جلوگيري از فرار مغزها
- تعيين يك متولي معين براي مديريت بازار كار و بهبود آن و ارتقاي نقش نهادهاي مربوطه، نظير وزارت كار و امور اجتماعي، شوراي عالي اشتغال، سازمان تأمين اجتماعي و ...
- فراهم نمودن زمينههاي مناسب، براي كاهش يا حذف پديده چند شغلي و پركاري، و خارج كردن سالمندان و نوجوانان از بازار كار
- تشويق كارآفرينان و ترويج فرهنگ كار، از طريق احترام به سرمايهگذاران و الگوسازي و معرفي كارفرمايان موفق