3 3- الزامها و راهبردها
الزامها و راهبردها، مضاميني در جهت بهرهبرداري مطلوب از فرصتهاي پيش روي كشور براي نيل به هدفها و سياستهاي كلي چشمانداز بلندمدت جمهوري اسلامي ايران هستند كه منبعث از محورهاي اساسي و سياستهاي كلي ميباشند. اين مضامين بر حسب محورهاي اساسي عبارتند از:
3-1- رشد مستمر و پايدار
ايجاد شرايط و فضاي مناسب براي امنيت سرمايه و گسترش سرمايهگذاري و توليد از طريق:
- تضمين حقوق مالكيت خصوصي (مادي و معنوي)
- برقراري ثبات سياسي، اجتماعي و اقتصادي
- سامان كارآمد قوانين، مقررات و نهادسازي و ايجاد ثبات نسبي در آن
- سامان كارآمد بازار كار و حقوق مربوط به آن، از جمله قوانين كار و تأمين اجتماعي
- تضمين جريان آزاد اطلاعات و نهادينه شدن آن و ايجاد شرايط رقابت
- گسترش و تعميق كارآمد بازار سرمايه، بازار پول و ارز با رقابتي كردن نظام بانكي و كاركردهاي آن و برقراري انضباط مالي و بودجهاي همراه با توسعه نهادها و ابزارهاي آن
ارتقاي كيفيت مديريت اقتصادي از طريق:
- اصلاح نهادهاي عمومي با تكيه بر شفافيت، حسابدهي و پاسخگويي در تصميمگيريها
- اعمال مديريت و تخصيص كارآمد منابع و كاهش اتلاف و ضايعات
- گسترش فرايند تمركززدايي و ايجاد تعادلهاي منطقهاي در راستاي توازن بخشيدن به جريان توسعه اقتصادي، اجتماعي كشور
3-2- توسعه مبتني بر دانايي
استقرار انباشت سرمايه انساني كارآمد، خلاقيت و كارآفريني و نوآوري، توسعه (كاربرد) فناوري اطلاعات و ارتباطات و بسط كار و فعاليت ملي از طريق:
- ايجاد شرايط مناسب براي نهادينه كردن رويكردهاي علمي، پذيرش تحول و نوآوري و خلاقيت، جهت باروري بيشتر سرمايه انساني
- ارتقاي مستمر سطح دانش و فناوري و كاستن از شكاف سطح آن با سطح جهاني
- بازآفريني كليه فرايندهاي اداري - اجرايي و خدمات كشور با استفاده از فناوري اطلاعات، بهمنظور برپايي نظام پوياي اقتصادي - اجتماعي و ارائهي خدمات به هنگام شهروندان
- ايجاد نظام كارآمد اختراع، ابتكار، نوآوري، خلاقيت و كارآفريني
- برپايي نظام اقتصادي، اجتماعي پويا به منظور بسط انگيزهها و باورها جهت توسعه سرمايه انساني، سرمايه اجتماعي و اقتصاد داناييمحور
- ايجاد شرايط مناسب براي باروري سرمايههاي انساني و شكلدهي سرمايه اجتماعي كارآمدتر براي كشور
- برپايي نظام پوياي توليد و توزيع اطلاعات و ارتقاي فناوري جهت كارآمد كردن ارتباطات، تعاملات و شبكهاي شدن قلمروها و نهادينه شدن جريان آزاد اطلاعات
- برپايي نظام آموزش و تحقيق كارآمد با تكيه بر خلاقيت، نوآوري مورد نياز اقتصاد دانايي و در تعامل همه جانبه با دانش و فناوري جهاني
- ايجاد نظام نهادي و انگيزشي مناسب با استقرار حقوق مالكيت معنوي، در جهت شكلگيري بازار دانايي و تقويت مبادلات علمي در سطح ملي، منطقهاي و بينالمللي
- بسط و توسعه فناوريهاي نوين و بهرهوري متناسب با ظرفيتها و عرضه نيروي كار در جهت اشتغالزايي و مقابله با بحران بيكاري
- ايجاد همپيوندي و تعامل علمي و فناوري بين بخشهاي مختلف اقتصادي كشور
3-3- تعامل فعال با اقتصاد جهاني
اتخاذ سياستهاي مربوط به برقراري كارآمد شرايط آزادي تجارت خارجي و گسترش سرمايهگذاري خارجي از طريق:
- پيريزي ساختار مناسب براي تعامل خلاق، مشاركت خردمندانه و مؤثر در فرايندهاي جهاني شدن
- رفع موانع غير تعرفهاي و برقراري نظام تعرفهاي مناسب در چارچوب هماهنگ با نظامهاي تعرفهاي جهان
- سامان كارآمد امور توليد، سازمان و فناوري كشور جهت پيوستن به سازمان تجارت جهاني و كسب درجه بالاتر در تأثيرگذاري بر فرايند نظم جهاني
- ايجاد تسهيلات اداري، گمركي و قضايي براي روانسازي جريان تجارت و توسعه صادرات غير نفتي
- ايجاد زيربناهاي كالبدي وغير كالبدي معطوف به توسعه تجارت، از جمله ايجاد و توسعه زيربناهاي حمل و نقل و ارتباطات، پيوستن به كنوانسيونهاي بينالمللي، ايجاد پايگاههاي مناسب براي ارائهي خدمات تجارت بينالمللي، ايجاد و توسعه سختافزارها و نرمافزارهاي لازم براي تجارت الكترونيكي
- نهادسازي كارآمد امور مرتبط با قانون سرمايهگذاري خارجي در جهت توسعه سرمايهگذاري خارجي در چارچوب اهداف توسعه ملي
- توسعه سكوهاي صادراتي و مناطق آزاد ويژه اقتصادي، از طريق تعريف جديد منابع درآمدي سازمانهاي مناطق آزاد، و تمركز كاركردهاي اين مناطق بر حوزههاي همپيوندي اقتصاد ايران با اقتصاد جهاني، و احتراز از رويكردهاي توسعه منطقهاي، و منظومهاي كردن توسعه اين مناطق با توسعه ملي
- اصلاح و تغيير قوانين، مقررات، استانداردها و رويهها در بنگاهها و سازمانها و مؤسسههاي عمومي و خصوصي براي سازگاري آنها با ضوابط و قواعد و هنجارهاي پذيرفته شده بينالمللي، جهت كارآمد كردن امور
- بسط و گسترش همكاريهاي منطقهاي و بينالمللي با پيريزي مناسبات سياسي نوين و كارآمد با خارج متكي بر اصل تنشزدايي در روابط بينالمللي
- گسترش و تجهيز دالانهاي ارتباطي با عملكرد فرا ملي، و مراكز جمعيت مستقر در آن براي استفاده از مزيتهاي موقعيت جغرافيايي، ژئوپلتيكي و قابليتهاي ترانزيتي كشور
- شناسايي و بهرهبرداري از مراكز جمعيتي، با امكان عملكردهاي فرا ملي و بينالمللي براي همافزايي و تقويت نقش منطقهاي كشور
- شناسايي و آمادهسازي مسيرهاي انتقال انرژي درياي خزر و نواحي شرقي آن تا پايانههاي خروجي در غرب، جنوب و شرق كشور
3-4- رقابتپذيري اقتصاد
اتخاذ خط مشيها و راهبردهاي مناسب در جهت ارتقاي رقابتپذيري در سطح ملي و بنگاهها از طريق:
- ايجاد و توسعه زيربناهاي مدرن از جمله گسترش شالودههاي ارتباطي، مخابراتي، انفورماتيك و نظاير آن
- نوسازي صنعتي در راستاي ساختار فناوري، مديريتي، مالي و مهارتي بنگاهها
- جايگيري در حوزههاي برتر و بالنده در تقسيم كار بينالمللي
- ايجاد زمينههاي لازم براي شكلگيري آرايشهاي مناسب بنگاهي در سطح استانداردهاي بينالمللي
- ايجاد سازوكارها و زمينههاي مناسب براي برقراري و همگرايي عوامل مؤثر در ارتقاي بهرهوري و نوآوري در منظومه دانشگاه و صنعت و دولت در سطح ملي و بينالمللي
- مشاركت در زنجيرههاي توليد و تجارت بينالمللي در راستاي ارتقاي فناوري و گسترش بازار
- توسعه آموزش در كليه سطوح به ويژه در مقطع دانشگاهي، در رشتههاي علوم و مهندسي و همچنين ارتقاي مهارتها از طريق توسعه نظام آموزش نيروي كار
- ايجاد رابطه منطقي بين دستمزدها و بهرهوري
- استقرار نظام مالي ارزيابي كيفيت، متناسب با استانداردهاي بينالمللي
- دگرگوني در ساختار حمايتهاي دولتي و معطوف كردن آن به ايجاد نهادهاي پشتيبان در راستاي ارتقاي بهرهوري و رقابتپذيري در سطح اقتصاد ملي و بنگاهها
- بهبود شرايط استفاده از نيروي انساني كارآمد و دانش آموخته، با استقرار نظام شايستهگزيني
- افزايش كارآيي و استفاده مؤثرتر از فناوريهاي موجود و توسعه و اشاعه فناوري نوين (ايجاد آمادگي رواني - سازماني براي پذيرش فناوريهاي جديد)
- پيريزي ساختار سياسي و محيط حقوقي متناسب جهت مشاركت پايدار و نهادينه شده مردم در فرايند توسعه
3-5- امنيت انساني و عدالت اجتماعي
ايجاد زمينههاي لازم براي ايجاد رشد و تعالي انسان ايراني از طريق:
- آموزش و كسب مهارت و دسترسي به اطلاعات و داراييهاي مادي و معنوي
- رفع موانع قانوني، نهادي و اجتماعي و كاستن از نابرابريها و تبعيضهاي جنسيتي در راستاي مشاركت بيشتر زنان در فعاليتهاي اقتصادي، سياسي و اداري كشور
- ايجاد امنيت شغلي و درآمدي براي افراد در فضاي توأم با كارآيي، رقابت و برابري فرصتها
- برقراري عدالت اجتماعي بر پايه تساوي در برابر قانون و وجود فرصتهاي يكسان و امكانات مساوي براي همه ايرانيان، توأم با رشد اقتصادي و توزيع كارآمد درآمد
- زمينهسازي براي شكلگيري مطلوب ابعاد هويتي، و پاسخگويي به نيازهاي جوانان، متناسب با ظرفيتها و الزامهاي اين دوره با تأكيد بر ارتقاي سرمايه انساني و اجتماعي آنان، اوقات فراغت و جلب مشاركت اجتماعي جوانان
- زمينهسازي براي شكلگيري مطلوب ابعاد هويتي اقوام ايراني و پاسخگويي به نيازهاي آنان در قالب تقويت و استحكام انسجام ملي
- پيريزي كارآمد توسعه امنيت غذايي، بهداشتي و رشد و توسعه متكي بر سلامت
- احترام به حقوق و حريم خصوصي افراد
- ايجاد امنيت فردي و مصونيت از خشونت و تجاوز و برخورد با رشد نااطميناني در زندگي فردي و اجتماعي و پيريزي امنيت لازم براي ثبات و اطمينان خاطر
- بسط ظرفيتهاي ورزشي همراه با جامعيت، فراگيري و كفايت آن جهت ارتقاي استعدادهاي روحي، جسمي و فكري آحاد مردم به ويژه جوانان
3-6- امنيت ملي
برقراري امنيت ملي و سرزميني از طريق:
- احترام به حقوق خصوصي شهروندان متضمن استقرار نهادهاي دموكراتيك در حوزه سياسي و آزادي اقتصادي
- تضمين آزاديهاي قانوني فردي و اجتماعي و ايجاد زمينه مصونيت شهروندان از خشونت و تجاوز
- برقراري نظم و امنيت عمومي بر مبناي تضمين امنيت فردي و اجتماعي شهروندان
- تنشزدايي و ايجاد روابط مبتني بر برابري حقوق با ساير كشورها، در چارچوب منافع ملي و حركت براي برقراري صلح و امنيت بينالمللي و پايدار بر مبناي نظريه گفت و گوي تمدنها
- تقويت اعتماد متقابل دولت و مردم به منظور افزايش مشروعيت سياسي نظام
- فراهم آوردن زمينه حضور مؤثر جوانان در بسترهاي مشاركت سياسي، اجتماعي و اقتصادي
- محدود كردن توسعه مراكز زيست و جلوگيري از گسترش اسكان جمعيت و استقرار فعاليت در مناطق حساس به جهات «امنيتي و دفاعي»، «حفظ محيط زيست» و «حراست از ميراث فرهنگي»
اتخاذ راهبردهاي مناسب در سياست خارجي و سازماندهي مؤثر روابط بينالملل از طريق:
- بسط و توسعه همكاريهاي توسعهاي و همزيستي فعال با جهان خارج و مقابله با انزوا، با سرلوحه قراردادن اصول: عزت، حكمت و مصلحت
- تعامل با دنياي خارج بر اساس احترام به قواعد و هنجارهاي بينالمللي، و اصل عدم مداخله در امور ديگران
- گسترش روابط منطقهاي و حركت در جهت تقويت سازمانهاي منطقهاي و اسلامي
- تأكيد بر چند جانبهگرايي و تأكيد بر نقش سازمانهاي بينالمللي
- بازنگري و ساماندهي ساختار دستگاهها و نهادهاي فعال در تجارت خارجي و فعال شدن دستگاه ديپلماسي در جهت بسط روابط اقتصادي بينالمللي كشور
- جهتگيري سياست خارجي در ارتباط با كشورهايي كه موجب سرعت بخشيدن توسعه اقتصادي كشور ميشوند.
- شناسايي فرصتها و محدوديتهاي خارج از كشور توسط دستگاه ديپلماسي كشور، و معرفي آنها به بنگاههاي اقتصادي داخلي و تشويق آنها براي فعاليت در عرصه منطقهاي و بينالمللي
- فراهم كردن زمينههاي تأثيرگذاري كارآمدتر سياست خارجي در صحنه بينالمللي، از طريق سامان بخشي به مناسبات داخلي
3-7- ارتقاي كيفيت سطح زندگي
ارتقاي نقش سلامت در توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور از طريق:
- انجام سرمايهگذاريهاي لازم، پاسخدهي به انتظارات مردم و جلب مشاركت آنان
- گسترش آموزشهاي همگاني سلامت و بهداشت
- كاهش فقر استاني در حوزههاي درآمدي، بهداشتي و آموزشي
برقراري تأمين اجتماعي در جامعه از طريق:
- ايجاد پوشش بيمهاي فراگير در راستاي تضمين و تأمين معيشت پايه و كاهش آسيبپذيريهاي ناشي از حوادث، نوسانات و دگرگونيهاي شديد سياسي و اقتصادي
- توسعه نظامهاي مددكاري اجتماعي و گسترش مشاركت توانمند نهادهاي خودجوش مردمي NGOs
- كمك به ايجاد نهادها، دستگاههاي غير دولتي مسئول دفاع از حقوق فردي، خانوادگي و اجتماعي فقرا و آسيبديدگان اجتماعي
- كاهش تفاوتهاي ناحيهاي و كاهش فقر در مناطق محروم
3-8- محيط زيست و توسعه پايدار
برپايي نظم نوين اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در كنار و در تعامل توسعهاي با نظم زيستمحيطي از طريق:
- توسعه مشاركتهاي مردمي در حوزههاي اقتصادي و اجتماعي كشور
- حفاظت از منابع طبيعي در حوزههاي درونمرزي و برونمرزي مشترك (خليج فارس و درياي خزر) با تكيه بر گسترش همكاريهاي منطقهاي
- پيروي از قواعد، ترتيبات و مقاولهنامههاي بينالمللي معطوف به حفاظت از محيط زيست، حفظ تنوع زيستي، كاهش آلايندهها و عناصر آلوده كننده
- توقف فرايندهاي تنشي و نهايتاً تخريبي اكولوژيكي، در راستاي تأمين سلامت زيستبومهاي آسيب ديده (در حوزههايي كه استقرار جمعيت و فعاليتها فراتر از تحمل ظرفيت بوده است.)
- بهرهبرداري عقلايي از منابع و داراييهاي طبيعي، با تكيه بر حفظ قدرت باززدايي اكوسيستمها و جلوگيري از تخريب منابع تجديدناپذير
- احيا و تكثير زيستگاهها، گونههاي جانوري و گياهي و زيستبومها
- دگرگوني اساسي در شيوه تفكر، زندگي، توليد، مصرف و شهرنشيني جمعيت و تدوين قواعد، اصول و مباني زيستمحيطي و تطبيق سامان امور با آن
3-9- توسعه فرهنگي
بسط توسعهاي باورها، تفكرات، سنتها و تلقيها از طريق:
- ترويج و تعميق فرهنگ كار، توليد و كارآفريني
- تقويت و تعميق فرهنگ و هويت اسلامي - ايراني
- ايجاد زمينههاي بالقوه و بالفعل تنوع و تكثر در زمينههاي فرهنگي و هنري، به عنوان سرمايههاي اصلي توليد و بازتوليد انديشه و موضوعات فرهنگي و هنري در سطح ملي و جهاني
- ايجاد زمينههاي پذيرش تحول و نوسازي در عرصه انديشه، و نظمبخشي به باورها و انجام تغييرات
- پيريزي ارتباط مبتني بر همدلي و تفاهم بين آحاد مردم
- اصلاح و نوسازي تفكرات، باورها و سنتهاي علمي
- ترويج و تضمين فرهنگ علمي جهت برپايي انسان متكي به خود و جامعه خودراهبر
- گسترش استفاده از ابزارهاي نوين ارتباطي، و فهم صحيح از ماهيت رسانههاي جديد و فناوريهاي اطلاعاتي و بهكارگيري كامل اين ابزارها در راستاي هدفهاي مورد نظر
- ارتقاي بخش فرهنگي به منظور جبران عقبماندگيهاي سختافزاري و نرمافزاري، و متوازن شدن سطح بخش فرهنگي با بخشهاي اقتصادي، سياسي و اجتماعي
- بهكارگيري راهكارهاي مناسب و قانوني براي بالا بردن جذابيت توليدات فرهنگي داخلي، به عنوان مهمترين حربه در مقابله با امواج رو به تزايد فرهنگ جهاني
- تقويت حضور جلوههاي بيان فرهنگ و هنر قومي در عرصههاي ملي و ارتقاي همكاريهاي فرهنگي بينالمللي
- ترويج و تعميق فرهنگ قانونپذيري و احترام و تبعيت از قانون
- رشد فرهنگ معنويت، ايمان و اعتقاد و وجدان اجتماعي
- پيريزي سامان امور و همچنين بسط و گسترش اطلاعات و علوم، جهت شكلدهي انسان آيندهنگر براي شكلدهي جامعه آيندهنگر و آيندهساز
3-10- توسعه مديريت دولت Governance
شكلدهي توسعه مديريت در دولت با مؤلفههايي همچون تدبير، پاسخگويي، شفافيت، دانايي جهت راهبري مديريت توسعه كشور از طريق:
- برقراري شرايط دخالت اندك دولت در اداره امور اقتصادي در راستاي بسط مشاركتها و فرصتها، كاهش فساد مالي و رانتجويي
- ايجاد تعامل سازنده و پويا بين ديوانسالاري دولت و فعاليتهاي اقتصادي مردم براي نيل به بسط مشاركت حداكثر مردم
- تقويت حاكميت قانون و محدود كردن قلمرو فعاليتهاي دولت به اجراي وظايف اصلي و حاكميتي و حضور همه جانبهتر در اين قلمروها با تكيه بر آيندهنگري در تنظيم امور به جاي مداخله مستقيم در فعاليتها
- پيريزي، تحكيم و حمايت از مالكيت فردي و خصوصي و تثبيت انگيزههاي اقتصادي براي فعاليت بخش خصوصي
- اصلاح و بازنگري در قوانين و مقررات با جهتگيري حذف انحصارات دولتي، افزايش مشاركت مردمي، افزايش انگيزش و كارايي كاركنان دولت براي انجام امور در سطح كيفي مطلوب و تأمين رضايت مردم در نحوه ارائهي خدمات عمومي
- استقرار اصول شايستهگزيني، شايستهپروري و شايستهسالاري در اداره امور كشور
- استقرار نظام ارزيابي عملكرد به منظور سنجش عملكرد، و توفيق در تحقق اهداف و برنامههاي دولت در مقايسه با ساير دولتها و استفاده از نتايج حاصل در تدوين استراتژيها و برنامههاي اجرايي كشور
- توسعه تعامل دولت و مردم به منظور افزايش اعتماد، همگرايي، نشاط ملي و سرمايه اجتماعي جهت تحرك بخشي به توسعه كشور
3-11- امنيت و توسعه قضايي
برپايي امنيت فراگير، جامع، با كفايت، در دسترس، شفاف و پاسخگو از طريق:
- اتخاذ ترتيبات نهادي براي حل اختلافهاي ميان بنگاهها، شهروندان و دولت
- پيريزي امنيت اجتماعي، سياسي و اقتصادي براي آحاد مردم براي تحركبخشي به توسعه كشور
- ايجاد نظام قضايي بالسويه در دسترس، سريع، ارزان، قابل پيشبيني، منصفانه و قاطع
- تخصصی کردن محاکم
- اصلاح فرايند انجام امور قضايي و اداری به وسيله توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، در راستای بهبود سيستمها و روشهای انجام کار
- بهكارگيري تشكلهاي صنفي و مجامع تخصصي، جهت داوري دعاوي حقوقي اختصاصي
- جايگزينی نسبي اخذ جرائم نقدی و انجام خدمات اجتماعی به جای حبس و متناسبسازي جريمه با جرم
- محدود ساختن عناوين مجرمانه و جداسازي آسيبهاي اجتماعي از فهرستهاي جرايم
- فراهم نمودن زمينههای لازم جهت استقلال و امنيت قضايي قضات
- ايجاد سازوكار و بستر لازم براي پيشگيري از وقوع جرم
- پايهگذاري و تضمين بنيادهاي قانوني و حقوق مالكيت
- رفع هر گونه تبعيض جنسيتي، قومي و گروهي
3-12- تعادل و توازن منطقهاي كشور بر اساس موازين آمايش سرزمين
بهرهوري بهينه از ظرفيتهاي اجتماعي و طبيعي سرزمين و چيدمان منطقي برنامه توسعه با رعايت هماهنگي بين ابعاد اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و زيستمحيطي توسعه از طريق:
- ايجاد هماهنگي بين سطوح خرد و كلان فعاليتها در درون هر بخش، بين بخشي، بين مناطق، ميانمدت و بلندمدت در اقتصاد كشور
- رعايت موازين زيستمحيطي و بهرهبرداري بهينه از منابع طبيعي در راستاي صيانت، انباشت و پايداري منابع
- تقويت زيرساختهاي توسعهاي در مرزها، بنادر، جزاير كشور جهت بهرهگيري كارآمد از موقعيت ژئوپلتيكي كشور در تعامل همه جانبه با شرايط منطقهاي و جهاني، در راستاي توسعه پايدار ملي با رويكرد جهاني
- رعايت موازين و ويژگيهاي اجتماعي، قومي و فرهنگي مناطق مختلف در توسعه همه جانبه كشور
- بارور كردن حداكثر ظرفيتهاي محيطي و انساني استانها و رفع عدم تعادلهاي سرزميني
- توسعه همه جانبه مناطق كمتر توسعه يافته، مناطق مرزي و به ويژه مناطق در معرض تعامل همهجانبه با اقتصاد فرا ملي و جهاني، از طريق تقويت شبكههاي زيرساختي ارتقاي شاخصهاي توسعه انساني، شكوفايي مزيتها، تحركبخشي به ساختارهاي اقتصادي و اجتماعي در قالب توسعه پايدار ملي با رويكرد جهاني
- سازماندهي نظام اسكان جمعيت و توازن سلسله مراتبي مراكز شهري و روستايي در تعامل سه عنصر انسان، فضا و فعاليت و رعايت موازين آمايش سرزمين، تسهيل و تنظيم روابط دروني و بيروني اقتصاد كشور، حفاظت از محيط زيست و ميراث فرهنگي در استقرار جمعيت و فعاليت بر پهنه سرزمين
- رعايت موازين تعادل و توازن بين جمعيت، فعاليتهاي اقتصادي و ظرفيتهاي محيطي در شهرها و كلانشهرها به ويژه تهران
- گسترش فرايندهاي تمركززدايي و پيريزي تقسيم كار مناسب توسعهاي بين مناطق مختلف كشور در راستاي توسعه پايدار ملي با رويكرد جهاني
- انتخاب گزيدهاي از مراكز جمعيتي با امكان عملكرد ملي و فرا ملي و تقويت پايههاي علمي - تحقيقاتي آنها به منظور پيريزي توسعه مبتني بر دانايي
- تنظيم سند ملي توسعه استاني در چارچوب موازين كلي برنامه
- تنظيم سند ملي توسعه بخشي در چارچوب موازين كلي برنامه
- تعامل سازمان يافته بين اسناد توسعه استاني و بخشي در چارچوب موازين برنامه
جدول شماره 1- برخی شاخصهای جمعيتی در کشورهای منتخب و مناطق مختلف جهان در سال 2002
|
ضريب شهر نشينی (درصد) |
اميد به زندگی (سال) |
نسبت جمعيت 65 ساله و بيشتر (درصد) |
نسبت جمعيت 14-0 ساله (درصد) |
نرخ باروری کل (نفر) |
نرخ رشد طبيعی (درصد) |
ميزان خام مرگ و مير (در هزار) |
ميزان خام مواليد (در هزار) |
جمعيت ميليون نفر |
كشور |
|
78 |
81 |
18 |
14 |
3/1 |
2/0 |
8 |
9 |
4/127 |
ژاپن |
|
79 |
86 |
7 |
22 |
5/1 |
8/0 |
5 |
13 |
4/48 |
کره جنوبی |
|
57 |
73 |
4 |
33 |
2/3 |
9/1 |
4 |
23 |
4/24 |
مالزی |
|
39 |
68 |
5 |
31 |
6/2 |
6/1 |
6 |
22 |
217 |
اندونزی |
|
30 |
72 |
6 |
27 |
0/2 |
2/1 |
6 |
18 |
9/18 |
سریلانکا |
|
43 |
66 |
4 |
36 |
5/3 |
0/2 |
7 |
27 |
2/71 |
مصر |
|
66 |
69 |
6 |
30 |
5/2 |
5/1 |
7 |
22 |
3/67 |
ترکيه |
|
51 |
72 |
5 |
32 |
9/1 |
8/0 |
6 |
14 |
2/8 |
آذربايجان |
|
50 |
70 |
3 |
41 |
1/4 |
6/2 |
6 |
31 |
2/17 |
سوريه |
|
33 |
63 |
4 |
42 |
8/4 |
2/1 |
9 |
30 |
5/143 |
پاکستان |
|
75 |
77 |
13 |
21 |
1/2 |
6/0 |
9 |
15 |
4/287 |
آمريکا |
|
74 |
79 |
16 |
19 |
9/1 |
4/0 |
9 |
13 |
5/59 |
فرانسه |
|
85 |
80 |
12 |
20 |
7/1 |
6/0 |
7 |
13 |
7/19 |
استراليا |
|
66 |
69 |
5 |
33 |
5/2 |
2/1 |
6 |
18 |
3/65 |
ايران |
|
75 |
76 |
15 |
18 |
6/1 |
1/0 |
10 |
11 |
1197 |
کشورهای توسعه يافته |
|
41 |
63 |
4 |
36 |
5/3 |
9/1 |
9 |
27 |
3737 |
کشورهای در حال توسعه بدون چين |
|
47 |
67 |
7 |
30 |
8/2 |
3/1 |
9 |
21 |
6215 |
کل دنيا |
مأخذ: World population data sheet of the population reference bureau (2002)
جدول شماره 2- نرخ بيکاری
|
2002 |
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1997 |
كشور |
|
|
0/4 |
6/3 |
1/3 |
1/3 |
3/3 |
1/3 |
چين |
|
|
0/3 |
7/3 |
1/4 |
3/6 |
8/6 |
6/2 |
کره جنوبی |
|
|
1/9 |
1/8 |
1/6 |
4/6 |
5/5 |
7/4 |
اندونزی |
|
|
5/3 |
6/3 |
1/3 |
4/3 |
2/3 |
4/2 |
مالزی |
|
|
4/11 |
8/9 |
1/10 |
4/9 |
6/9 |
9/7 |
فيليپين |
|
|
4/4 |
3/3 |
4/4 |
6/4 |
2/3 |
5/2 |
سنگاپور |
|
|
4/2 |
3/3 |
6/3 |
4/2 |
4/4 |
5/1 |
تايلند |
|
|
0/9 |
5/8 |
8/7 |
8/6 |
5/5 |
1/6 |
پاکستان |
|
|
4/9 |
4/10 |
8/12 |
5/13 |
1/13 |
0/13 |
قزاقستان |
|
|
8/16 |
6/16 |
5/16 |
28/16 |
9/14 |
0/12 |
ايران |
مأخذ:Asian Development Outlook (2003)
جدول شماره 3- رشد توليد ناخالص داخلی و ارزش افزوده بخشهای اقتصادی
|
رشد بخش خدمات (درصد) |
رشد بخش صنعت (درصد) |
رشد بخش صنايع (درصد) |
رشد بخش کشاورزی (درصد) |
رشد توليد (درصد) |
كشور |
|||||
|
2001-1990 |
90-1980 |
2001-1990 |
90-1980 |
2001-1990 |
90-1980 |
2001-1990 |
90-1980 |
2001-1990 |
90-1980 |
|
|
9/8 |
5/12 |
1/12 |
8/10 |
1/12 |
1/11 |
0/4 |
9/5 |
0/10 |
3/10 |
چين |
|
6/4 |
8/7 |
5/6 |
- |
6/4 |
3/3 |
4/3 |
7/2 |
5/4 |
4/5 |
مصر |
|
6/3 |
5/6 |
3/6 |
8/12 |
8/4 |
3/7 |
9/1 |
6/3 |
8/3 |
1/6 |
اندونزی |
|
3/2 |
2/4 |
7/0 |
- |
2/0- |
4/1 |
1/3- |
3/1 |
3/1 |
4/1 |
ژاپن |
|
7/6 |
9/4 |
8/8 |
3/9 |
0/8 |
8/6 |
3/0 |
4/3 |
5/6 |
3/5 |
مالزی |
|
4/1 |
8/2 |
0/3 |
2/0 |
2/3 |
9/0- |
8/1 |
0/1 |
3/1 |
0/1 |
فيليپين |
|
6/5 |
4/8 |
6/7 |
2/1 |
3/6 |
4/11 |
2/0 |
0/3 |
7/5 |
9/8 |
کره جنوبی |
|
6/7 |
6/7 |
5/6 |
6/6 |
2/7 |
2/5 |
2/1- |
3/5- |
4/7 |
7/6 |
سنگاپور |
|
8/3 |
3/7 |
5/6 |
5/9 |
4/5 |
8/9 |
7/1 |
9/3 |
9/3 |
6/7 |
تايلند |
|
7/3 |
5/4 |
4/1 |
9/7 |
4/3 |
7/7 |
1/1 |
2/1 |
3/3 |
3/5 |
ترکيه |
|
4/3 |
1/3 |
- |
- |
3/1 |
3/3 |
0/1- |
4/2 |
7/2 |
2/3 |
انگليس |
|
7/3 |
4/3 |
4/3 |
- |
7/3 |
0/3 |
5/3 |
2/3 |
4/3 |
5/3 |
امريکا |
|
5/8 |
0/1- |
1/5 |
5/4 |
8/2- |
3/3 |
0/4 |
5/4 |
6/3 |
7/1 |
ايران |
|
1/5 |
5/5 |
0/3 |
7/7 |
9/2 |
5/5 |
6/2 |
0/3 |
4/3 |
5/4 |
کشورهای کم درآمد |
|
7/3 |
2/3 |
7/5 |
7/3 |
7/3 |
2/3 |
2/1 |
4/3 |
4/3 |
9/2 |
کشورهای با درآمد متوسط |
|
0/3 |
5/0 |
4/3 |
- |
8/1 |
0/3 |
1/1 |
9/1 |
5/2 |
3/3 |
کشورهای با درآمد بالا |
مأخذ: World ِDevelopment Indicators (2003)
جدول شماره 4- سهم ارزش افزوده بخشهاي اقتصادي در توليد ناخالص داخلي
|
بخش خدمات |
بخش صنايع |
بخش کشاورزی |
كشور |
||||||||||||
|
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1997 |
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1997 |
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1997 |
|
|
34 |
33 |
33 |
32 |
31 |
51 |
51 |
49 |
49 |
50 |
15 |
16 |
18 |
19 |
19 |
چين |
|
50 |
50 |
52 |
51 |
51 |
33 |
33 |
31 |
32 |
32 |
17 |
17 |
17 |
17 |
17 |
مصر |
|
37 |
36 |
37 |
37 |
40 |
47 |
47 |
43 |
45 |
44 |
16 |
17 |
20 |
18 |
16 |
اندونزی |
|
67 |
65 |
61 |
61 |
60 |
32 |
34 |
37 |
37 |
38 |
1 |
1 |
2 |
2 |
2 |
ژاپن |
|
42 |
42 |
42 |
41 |
41 |
50 |
47 |
44 |
44 |
43 |
8 |
11 |
14 |
15 |
16 |
مالزی |
|
54 |
53 |
52 |
52 |
50 |
31 |
31 |
31 |
31 |
32 |
15 |
16 |
17 |
17 |
18 |
فيليپين |
|
55 |
53 |
52 |
51 |
52 |
41 |
42 |
43 |
44 |
43 |
4 |
5 |
5 |
5 |
5 |
کره جنوبی |
|
68 |
65 |
66 |
65 |
66 |
32 |
35 |
34 |
35 |
34 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
سنگاپور |
|
50 |
50 |
49 |
50 |
50 |
40 |
40 |
40 |
38 |
39 |
10 |
10 |
11 |
12 |
11 |
تايلند |
|
50 |
50 |
49 |
50 |
50 |
40 |
40 |
40 |
38 |
39 |
10 |
10 |
11 |
12 |
11 |
ترکيه |
|
70 |
70 |
68 |
66 |
63 |
29 |
29 |
30 |
32 |
35 |
1 |
1 |
2 |
2 |
2 |
انگليس |
|
73 |
73 |
72 |
72 |
71 |
25 |
25 |
26 |
26 |
27 |
2 |
2 |
2 |
2 |
2 |
آمريکا |
|
48 |
49 |
46 |
47 |
47 |
33 |
33 |
33 |
30 |
33 |
19 |
18 |
21 |
23 |
20 |
ايران |
|
44 |
43 |
44 |
44 |
43 |
32 |
32 |
30 |
30 |
31 |
24 |
25 |
26 |
26 |
26 |
کشورهای کم درآمد |
|
54 |
54 |
56 |
54 |
54 |
36 |
36 |
34 |
35 |
35 |
10 |
10 |
10 |
11 |
11 |
کشورهای با درآمد متوسط |
|
69 |
69 |
69 |
69 |
68 |
29 |
29 |
29 |
29 |
30 |
2 |
2 |
2 |
2 |
2 |
کشورهای با درآمد بالا |
مأخذ: WorldDevelopment Indicators (2003)
جدول شماره 5- درآمد ناخالص ملي و رشد توليد ناخالص داخلي سرانه
|
رشد توليد ناخالص داخلي سرانه (درصد) |
GNI سرانه دلار بر حسب برابری قدرت خريد 2001 |
GNI ميليارد دلار بر حسب برابری قدرت خريد 2001 |
كشور |
|||||
|
2002 |
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1997 |
|||
|
5/6 |
8/6 |
3/7 |
2/6 |
8/6 |
8/7 |
4260 |
5415 |
چين |
|
4 |
2/2 |
4/8 |
10 |
6/7- |
4 |
18110 |
863 |
کره جنوبی |
|
6/1 |
9/1 |
3/3 |
5/0- |
7/14- |
3 |
2940 |
628 |
اندونزی |
|
7/1 |
9/1- |
8/5 |
7/3 |
7/9- |
5 |
8340 |
198 |
مالزی |
|
2/1 |
3/1 |
8/1 |
2/1 |
8/2- |
9/2 |
4360 |
336 |
فيليپين |
|
9/0 |
9/4- |
6/8 |
2/6 |
4/3- |
1/5 |
24910 |
100 |
سنگاپور |
|
7/1 |
1 |
8/3 |
4/3 |
12- |
2/2- |
6550 |
401 |
تايلند |
|
8/0 |
3/0 |
6/1 |
9/1 |
4/0- |
5/0- |
1920 |
271 |
پاکستان |
|
5/7 |
9/13 |
2/10 |
6/3 |
2/0- |
4/3 |
6370 |
94 |
قزاقستان |
|
|
|
4 |
2/2 |
7/0 |
4/8 |
2710 |
13 |
قرقيزستان |
|
8/4 |
7/3 |
4/3 |
3/0 |
4/2 |
2 |
6230 |
403 |
ايران |
مأخذ: Asian Development Outlook (2003)
جدول شماره 6- نسبت سرمايهگذاری ناخالص به توليد ناخالص داخلی (درصد)
|
2002 |
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1997 |
كشور |
|
0/38 |
6/38 |
1/37 |
4/37 |
7/37 |
2/38 |
چين |
|
1/26 |
0/27 |
3/28 |
9/26 |
2/21 |
2/34 |
کره جنوبی |
|
3/14 |
5/17 |
8/15 |
4/11 |
8/16 |
8/31 |
اندونزی |
|
4/24 |
8/23 |
1/27 |
4/22 |
7/26 |
0/43 |
مالزی |
|
6/15 |
6/16 |
4/17 |
0/17 |
3/19 |
8/23 |
فيليپپن |
|
6/20 |
2/24 |
3/32 |
4/32 |
2/32 |
6/38 |
سنگاپور |
|
9/23 |
9/23 |
7/22 |
5/20 |
4/20 |
7/33 |
تايلند |
|
9/23 |
7/23 |
0/24 |
5/25 |
6/22 |
6/24 |
هند |
|
9/13 |
9/15 |
0/16 |
6/15 |
7/17 |
9/17 |
پاکستان |
|
|
9/26 |
1/18 |
8/17 |
8/15 |
6/15 |
قزاقستان |
|
0/17 |
0/18 |
0/20 |
0/18 |
4/15 |
7/21 |
قرقيزستان |
|
8/26 |
5/27 |
6/26 |
5/30 |
4/30 |
2/29 |
ايران |
مأخذ: Asian Development Outlook 2003
جدول شماره 7- شاخصهای همپيوندی جهانی
|
نسبت سرمايهگذاری مستقيم خارجی به GDP |
نرخ رشد تجارت منهای رشد GDP |
نسبت تجارت کالا به GDP (درصد) |
كشور |
||
|
2001 |
1990 |
2001-1990 |
2001 |
1990 |
|
|
9/4 |
3/1 |
4/6 |
0/44 |
5/32 |
چين |
|
5/0 |
7/1 |
2/1- |
1/17 |
8/36 |
مصر |
|
2/3 |
0/1 |
2/1 |
1/60 |
5/41 |
اندونزی |
|
1/1 |
7/1 |
7/2 |
2/18 |
1/17 |
ژاپن |
|
7/5 |
3/5 |
7/3 |
0/184 |
4/133 |
مالزی |
|
7/2 |
2/1 |
8/3 |
9/88 |
7/47 |
فيليپين |
|
5/1 |
7/0 |
1/7 |
1/69 |
4/53 |
کره جنوبی |
|
32 |
7/20 |
|
6/277 |
5/309 |
سنگاپور |
|
5/3 |
0/3 |
8/2 |
9/110 |
7/65 |
تايلند |
|
5/2 |
5/0 |
1/7 |
6/48 |
4/23 |
ترکيه |
|
1/0 |
0/0 |
7/8- |
1/17 |
9/32 |
ايران |
مأخذ: World Development Indicators 2003
جدول شماره 8- روند صادرات
|
رشد صادرات کالا (درصد) |
نسبت صادرات کالا به GDP (درصد) 2001 |
كشور |
|||||
|
2002 |
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1997 |
||
|
3/22 |
8/6 |
9/27 |
1/6 |
5/0 |
9/20 |
23 |
چين |
|
5/7 |
14- |
2/21 |
9/9 |
7/4- |
7/6 |
7/35 |
کره جنوبی |
|
1/1 |
3/12- |
6/27 |
7/1 |
5/10- |
2/12 |
6/39 |
اندونزی |
|
30 |
30 |
8/36 |
36 |
3/4 |
7/8 |
4/140 |
مالزی |
|
2/12 |
2/16- |
9 |
1/19 |
9/16 |
8/22 |
47 |
فيليپين |
|
2/3 |
11- |
30 |
4/5 |
12- |
2/0- |
132 |
سنگاپور |
|
8/5 |
9/6- |
5/19 |
4/7 |
8/6- |
8/3 |
56 |
تايلند |
|
4/11 |
1/0 |
6/19 |
5/9 |
9/3- |
5/4 |
2/9 |
هند |
|
2/2 |
1/9 |
8/8 |
7/10- |
2/4 |
6/2- |
5/15 |
پاکستان |
|
12 |
8/2- |
1/55 |
2 |
9/14- |
7/9 |
7/38 |
قزاقستان |
|
7/3 |
6- |
4/10 |
5/13- |
2/15- |
8/18 |
7/36 |
قرقيزستان |
|
9/17 |
16- |
3/35 |
3/60 |
6/28- |
9/17- |
2/22 |
ايران |
مأخذ: World Development Report 2003
Asian Development Outlook 2003
جدول شماره 9- روند تجارت خارجی
|
نسبت صادرات صنعتی به کل صادرات کالا (درصد) |
نسبت صادرات کالا و خدمات به GDP (درصد) |
نسبت واردات کالا و خدمات به GDP (درصد) |
كشور |
|||
|
1999 |
1990 |
1999 |
1990 |
1999 |
1990 |
|
|
88 |
72 |
22 |
18 |
19 |
14 |
چين |
|
37 |
42 |
16 |
20 |
24 |
33 |
مصر |
|
54 |
35 |
35 |
25 |
27 |
24 |
اندونزی |
|
94 |
96 |
10 |
11 |
9 |
10 |
ژاپن |
|
80 |
54 |
122 |
75 |
97 |
72 |
مالزی |
|
41 |
38 |
51 |
28 |
50 |
33 |
فيليپين |
|
91 |
94 |
42 |
29 |
30 |
35 |
کره جنوبی |
|
86 |
72 |
|
|
202 |
195 |
سنگاپور |
|
74 |
63 |
57 |
34 |
45 |
42 |
تايلند |
|
78 |
68 |
23 |
13 |
27 |
18 |
ترکيه |
|
55 |
4/18 |
21 |
22 |
16 |
24 |
ايران |
مأخذ: World Development Indicators 2003
جدول شماره 10- نسبت هزينههای دولت به توليد ناخالص داخلی (درصد)
|
2002 |
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1997 |
كشور |
|
5/21 |
1/20 |
8/17 |
2/17 |
1/15 |
6/13 |
چين |
|
0/22 |
8/24 |
8/24 |
1/25 |
26 |
1/22 |
کره جنوبی |
|
4/19 |
8/23 |
2/17 |
1/21 |
1/18 |
4/17 |
اندونزی |
|
7/28 |
3/29 |
8/23 |
7/22 |
8/21 |
0/21 |
مالزی |
|
6/19 |
5/19 |
6/19 |
8/19 |
2/19 |
4/19 |
فيليپين |
|
6/17 |
0/18 |
7/17 |
2/18 |
0/20 |
6/19 |
سنگاپور |
|
2/18 |
2/17 |
6/17 |
8/17 |
9/17 |
1/20 |
تايلند |
|
4/30 |
5/29 |
3/28 |
2/28 |
6/26 |
8/25 |
هند |
|
0/22 |
3/21 |
6/23 |
0/22 |
7/23 |
3/22 |
پاکستان |
|
9/21 |
4/23 |
1/23 |
2/23 |
2/26 |
4/20 |
قزاقستان |
|
6/25 |
8/2 |
9/24 |
4/30 |
8/28 |
3/25 |
قرقيزستان |
|
7/23 |
3/19 |
8/18 |
1/22 |
0/22 |
7/23 |
ايران |
مأخذ: Asian Development Outlook 2003
جدول شماره 11- نرخ رشد نقدينگي (درصد)
|
2002 |
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1997 |
كشور |
|
8/16 |
4/14 |
3/12 |
7/14 |
8/14 |
6/19 |
چين |
|
4/10 |
2/13 |
4/25 |
4/27 |
0/27 |
1/14 |
کره جنوبی |
|
7/4 |
0/13 |
6/15 |
9/11 |
3/62 |
2/23 |
اندونزی |
|
8/5 |
2/2 |
2/5 |
7/13 |
5/1 |
7/22 |
مالزی |
|
5/9 |
8/6 |
6/4 |
3/19 |
4/7 |
9/20 |
فيليپين |
|
3/0- |
9/5 |
0/2- |
5/8 |
2/30 |
2/10 |
سنگاپور |
|
1/0- |
6/4 |
2/2 |
3/1 |
0/6 |
0/2 |
تايلند |
|
7/15 |
2/14 |
8/16 |
6/14 |
4/19 |
0/18 |
هند |
|
8/14 |
0/9 |
4/9 |
2/6 |
5/14 |
2/12 |
پاکستان |
|
0/33 |
1/45 |
9/44 |
8/48 |
1/0- |
1/28 |
قزاقستان |
|
1/24 |
3/11 |
1/12 |
9/33 |
2/17 |
4/25 |
قرقيزستان |
|
1/30 |
8/28 |
3/29 |
1/20 |
4/19 |
1/20 |
ايران |
مأخذ: Asian Development Outlook 2003
جدول شماره 12- نرخ تورم (درصد)
|
2002 |
2001 |
2000 |
1999 |
1998 |
1977 |
كشور |
|
1/0- |
1/1 |
6/0 |
9/0- |
8/1 |
2/3 |
چين |
|
7/2 |
1/4 |
3/2 |
8/0 |
5/7 |
4/4 |
کره جنوبی |
|
9/11 |
5/11 |
7/3 |
4/20 |
4/58 |
9/42 |
اندونزی |
|
8/1 |
4/1 |
6/1 |
8/2 |
8/11- |
7/2 |
مالزی |
|
1/3 |
1/6 |
4/4 |
7/6 |
7/9 |
9/5 |
فيليپين |
|
4/0- |
0/1 |
3/1 |
1/0 |
3/0- |
0/2 |
سنگاپور |
|
7/0 |
6/1 |
6/1 |
3/0 |
1/8 |
6/5 |
تايلند |
|
8/2 |
6/3 |
2/7 |
3/3 |
9/5 |
4/4 |
هند |
|
5/3 |
4/4 |
6/3 |
7/5 |
8/7 |
8/11 |
پاکستان |
|
9/5 |
4/8 |
2/13 |
3/8 |
1/7 |
4/7 |
قزاقستان |
|
0/2 |
9/6 |
7/18 |
9/35 |
1/10 |
4/23 |
قرقيزستان |
|
8/15 |
4/11 |
6/12 |
1/20 |
1/18 |
17/3 |
ايران |
مأخذ: Asian Development Outlook 2003