7 فصل هشتم : بازار بورس و اوراق مشاركت

3 تصوير عملكرد گذشته

الف: بازار بورس اوراق بهادار

عملكرد شاخصهاي كليدي بازار بورس در طول دوره دوازده ساله (81-1370) و سه زيردوره آن يعني دوره اول (73-1370), دوره دوم (77-1374) و دوره سوم (81-1378) به شرح زير مي‌باشد:

در طول سالهاي (81-1370) شاخص قيمت سهام داراي رشد متوسط سالانه‌اي برابر (86/21%) بوده است. ميانگين اين شاخص در طول سه دوره مورد بررسي افزايش داشته به طوري كه ميانگين شاخص قيمت در چهارساله دوم (233%) و در چهار ساله سوم (110%) نسبت به چهار سال قبل رشد داشته است.

متوسط رشد سالانه تعداد سهام مبادله شده در دوره (81-1370) معادل (06/17%) بوده كه رشد ميانگين اين شاخص در چهارساله دوم (460%) و در چهارساله سوم (333%) نسبت به دوره قبل بوده است.

نسبت ارزش سهام مبادله شده به توليد ناخالص داخلي در طول دوره (81-1370) به طور متوسط (17/1%) بوده و رشد ميانگين اين نسبت در دوره دوم (70%) و در دوره سوم (46%) نسبت به دوره قبل بوده است.

نسبت فعاليت نيز در دوره (81-1370) به طور متوسط (31/15%) بوده و رشد ميانگين اين شاخص در دوره دوم (40%-) و در دوره سوم (16%) نسبت به دوره قبل بوده است.

نسبت ارزش جاري سهام به توليد ناخالص داخلي در طول دوره (81-1370) به طور متوسط (2/8%) بوده كه ميانگين آن در دوره دوم (184%) و در دوره سوم تنها (25%) نسبت به دوره قبل رشد داشته است.

همان طور كه ملاحظه مي‌شود, شاخصهاي مهم بازار سهام (به جز نسبت فعاليت) در چهارساله سوم داراي رشد كمتري نسبت به چهارساله دوم بوده‌اند. اين در حالي است كه با توجه به ظرفيتهاي بازار بورس و اقدامهاي انجام گرفته در آن ايجاد بورس منطقه‌اي, راه‌اندازي تالارهاي فرعي و اصلاح قوانين, انتظار مي‌رفت كه در چهار سال سوم رشد شاخصها نسبت به دوره قبل افزايش بيشتري داشته باشد.

ب: اوراق مشاركت

در طول نه ساله گذشته (81-1373) در مجموع، حدود 1/26608 ميليارد ريال اوراق مشاركت جهت تأمين مالي طرحهاي بخش دولتي و غير دولتي منتشر شده كه (6/98%) آن معادل 8/26235 ميليارد ريال به فروش رفته است. با شروع استفاده از اوراق مشاركت از سال 1379 جهت اجراي سياستهاي پولي توسط بانك مركزي تا سال 1381 نيز در مجموع 36000 ميليارد ريال اوراق مشاركت جهت سياستهاي پولي انقباضي و كنترل نقدينگي و تورم انتشار يافته كه از اين ميزان (7/81%) معادل 4/29411 ميليارد ريال به فروش رفته است.

پس در مجموع، حدود 1/62608 ميليارد ريال اوراق مشاركت جهت تأمين مالي و سياست پولي منتشر شده كه مبلغ 2/55647 ميليارد ريال يعني (5/88%) آن به فروش رفته است. از مبلغ كل اوراق مشاركت منتشر شده معادل 23215 ميليارد ريال (37%) به منظور اجراي طرحهاي عمراني انتفاعي دولت و همچنين شركتهاي دولتي مصرف گرديده، (5/57%) به منظور سياستهاي پولي و تنها (6%) از كل اين اوراق معادل 1/3393 ميليارد ريال در ارتباط با اجراي طرحهاي بخش غير دولتي مورد استفاده قرار گرفته است. اگر اوراق مربوط به سياست پولي جداگانه در نظر گرفته شود، در اين صورت سهم بخش دولتي (2/87%) و سهم بخش غير دولتي (7/12%) از كل اوراق منتشره بابت تأمين مالي مي‌باشد.