7 فصل دهم : توزيع درآمد

3 چشم‌انداز آينده

الف - گزينه ادامه روند موجود

- افزايش ضريب جيني از رقم 428/0 در سال 1380 به 443/0 در سال 1394

- افزايش نسبت دهك بالا به دهك پايين از رقم 4/19 در سال 1380 به رقم 7/22 در سال 1394

- افزايش نسبت (20%) بالا به (20%) پايين از رقم 96/9 در سال 1380 به رقم 8/11 در سال 1394

- كاهش سرانه مخارج حقيقي دولت (به قيمت ثابت 1361) از رقم 45400 ريال در سال 1380 به رقم 35800 ريال در سال 1394 (اين كاهش به منزله كاهش ارائه حجم واقعي كالاها و خدمات دولتي به ازاي هر نفر جمعيت مي‌باشد، اين رقم در سال 1357 معادل 101800 ريال بوده است.)

- كاهش سرانه يارانه حقيقي (به قيمت ثابت 1361) از رقم 4330 ريال در سال 1380 به رقم 2406 ريال در سال 1394 (جدول شماره 19)

ب - گزينه مطلوب

ب-1: گزينه رشد اقتصادي (7%)

- كاهش ضريب جيني از رقم 428/0 در سال 1380 به رقم 385/0 در سال 1394 و متوسط 388/0 براي دوره (94-1384)

- كاهش نسبت دهك بالايي به پاييني از رقم 4/19 در سال 1380 به رقم 9/14 در سال 1394 به قسمي كه متوسط اين شاخص طي دوره ( 94-1384 ) به 2/15 خواهد رسيد.

- كاهش نسبت ( 20% ) بالايي به ( 20% ) پاييني از رقم 9/9 در سال 1380 به رقم 9/7 در سال 1394 به قسمي كه متوسط اين شاخص طي دوره ( 94-1384 ) به 2/8 خواهد رسيد.

ب-2: گزينه رشد اقتصادي (6/8%)

- كاهش ضريب جيني از رقم 428/0 در سال 1380 به رقم 37/0 در سال 1394 و متوسط 374/0 براي دوره (94-1384)

- كاهش نسبت دهك بالايي به پاييني از رقم 4/19 در سال 1380 به رقم 14 در سال 1394 به قسمي كه متوسط اين شاخص طي دوره (94-1384) به 3/14 خواهد رسيد.

- كاهش نسبت (20%) بالايي به (20%) پاييني از رقم 9/9 در سال 1380 به رقم 1/7 در سال 1394 به قسمي كه متوسط اين شاخص طي دوره (94-1384) به 3/7 خواهد رسيد. (جدول شماره 20)

3 ج - چالشهاي اساسي

- ايجاد نظام جامع تأمين و رفاه اجتماعي

- كاهش فقر ، بيكاري و نابرابري

- افزايش سرمايه انساني در اقشار كم درآمد و رفع عدم تعادلهاي منطقه‌اي از طريق متعادل نمودن توزيع امكانات عمومي (اجتماعي، فرهنگي، آموزشي و اجتماعي)

- متشكل نمودن سازمانهاي حمايتي و امدادي زير نظر يك مرجع واحد به منظور حذف فعاليتهاي موازي و تمركز در سياست‌گذاريها و برنامه‌ريزي كلان

- اصلاح نظام ناكارآمد و غير هدفمند يارانه‌ها

3 د - خطوط راهبردي

اهم سياستهاي پيشنهادي به منظور مواجه با مشكلات و چالشهاي اساسي در اين بخش به شرح ذيل مي‌باشد:

- هدفمند نمودن يارانه‌ها به سمت گروههاي آسيب‌پذير و اقشار نيازمند جامعه

- استقرار نظام شناسايي خانوارهاي كم درآمد و متوسط (به منظور تسريع در هدفمند شدن يارانه‌ها)

- شاخصهاي كمي و قابل استحصال در مورد عدالت اجتماعي در يك تفاهم عمومي بين مسئولين و سياستگذاران تبيين گردد و توليد اطلاعات مورد نياز براي اندازه‌گيري شاخصهاي فوق در دستور كار مراكز توليد اطلاعات (مركز آمار ايران و بانك مركزي) قرار گيرد.

- اصلاح قيمتهاي نسبي، بخصوص قيمت حاملهاي انرژي[1]

- برپايي نظام جامع، فراگير و كارآمد تأمين اجتماعي با هدف تأمين رفاه جامعه و پاسخگويي به نيازهاي اساسي مردم و تحقق عدالت اجتماعي

- سازماندهي نهادها و دستگاه‌هاي حمايتي و امدادي دولتي نظير: سازمان تأمين اجتماعي، كميته امداد امام خميني (ره)، سازمان بهزيستي، بنياد شهيد، و ... در قالب تشكيلات واحدي در سطح وزارتخانه با عنوان «وزارت رفاه و تأمين اجتماعي»

- تأمين حداقل معيشت مردم و حمايت از اقشار آسيب‌پذير، حداقل معيشت شامل: بهره‌مندي از بهداشت عمومي، برخورداري از آموزش و پرورش عمومي، داشتن حداقل سرپناه قابل قبول و امنيت غذايي مي‌باشد.

- توسعه كارآفريني و توانمندسازي فقرا و اقشار كم درآمد

- توجه به توسعه مناطق روستايي و محروم كشور به منظور رفع عدم تعادلهاي منطقه‌اي

- پشتيباني حقوقي از اقشار ضعيف جامعه بخصوص زنان شاغل، حقوق بگيران بخش خصوصي و شاغليني كه از پايگاه سياسي - اجتماعي پرقدرتي برخوردار نيستند.

- حذف زمينه‌هاي مربوط به كسب درآمدهاي بادآورده و درآمدهاي ناشي از امتيازات خاص

- ايجاد فرصتهاي برابر اجتماعي براي كسب آموزش و مهارت و دسترسي به سرمايه‌هاي مالي و فيزيكي از طريق بازارهاي مناسب

- نهادينه كردن امنيت غذا و بهبود تغذيه مردم و ارتقاي سلامت جامعه

- ايجاد يك نظام مالياتي مناسب و كارا در جهت بهبود توزيع درآمدها

جدول شماره 19- گزينه ادامه روند موجود

نسبت هزينه (20%) ثروتمندترين به (20%) فقيرترين | نسبت هزينه دهك ثروتمندترين به دهك فقيرترين | ضريب جيني | يارانه سرانه ريال ثابت 1361 | يارانه ميليارد ريال ثابت 1361 | موضوع
80/11 | 34/24 | 46/0 | 86/1806 | 752/79 | ميانگين دوره (67-1360)
60/11 | 09/25 | 443/0 | 30/3026 | 1/168 | ميانگين برنامه اول توسعه
10/10 | 05/20 | 426/0 | 4910 | 4/299 | ميانگين برنامه دوم توسعه
13/10 | 07/20 | 430/0 | 21/4203 | 268 | 1379
96/9 | 40/19 | 428/0 | 76/4330 | 62/278 | 1380
1/10 | 7/20 | 432/0 | 92/4010 | 66/261 | 1381
2/11 | 4/21 | 433/0 | 22/3537 | 234 | 1382
4/11 | 5/21 | 435/0 | 66/3085 | 01/207 | 1383
6/10 | 6/20 | 432/0 | 55/3833 | 9/249 | ميانگين دوره (83-1379)
5/11 | 7/21 | 436/0 | 14/2879 | 89/195 | 1384
6/11 | 9/21 | 437/0 | 94/2772 | 30/191 | 1385
6/11 | 22 | 438/0 | 02/2708 | 40/189 | 1386
6/11 | 2/22 | 439/0 | 23/2659 | 62/188 | 1387
7/11 | 3/22 | 440/0 | 06/2617 | 30/188 | 1388
7/11 | 4/22 | 440/0 | 88/2577 | 17/188 | 1389
7/11 | 5/22 | 441/0 | 31/2541 | 12/188 | 1390
7/11 | 6/22 | 442/0 | 76/2505 | 09/188 | 1391
7/11 | 622 | 442/0 | 33/2471 | 08/188 | 1392
7/11 | 7/22 | 443/0 | 10/2438 | 08/188 | 1393
8/11 | 7/22 | 443/0 | 29/2406 | 08/188 | 1394
7/11 | 3/22 | 440/0 | 9/2597 | 3/189 | ميانگين دوره( 94-1384)

جدول شماره 20 - نتايج حاصل از گزينه رشد اقتصادي مطلوب

متوسط دوره (94-1384) | 1394 | 1380 | شرح
388/0 | 385/0 | 428/0 | ضريب جيني | گزينه رشد اقتصادي (6/8%)
2/15 | 9/14 | 4/19 | نسبت هزينه
دهك ثروتمندترين
به دهك فقيرترين
2/8 | 9/7 | 9/9 | نسبت هزينه
(20%) ثروتمندترين
به (20%) فقيرترين
374/0 | 37/0 | 428/0 | ضريب جيني | گزينه رشد اقتصادي (9%)
3/14 | 14 | 4/19 | نسبت هزينه
دهك ثروتمندترين
به دهك فقيرترين
3/7 | 1/7 | 9/9 | نسبت هزينه
(20%) ثروتمندترين
به (20%) فقيرترين

[1] ميزان يارانه حاملهاي انرژي در بودجه مصوب سال 1382 معادل 103886 ميليارد ريال بوده است كه اين رقم (3/26%) از كل بودجه عمومي دولت مي‌باشد.