7 مقايسه سياستهاي كلي ابلاغ شده مقام معظم رهبري و احكام برنامه چهارم توسعه(مصوب مجلس شوراي اسلامي[1]، ارسالي به مجمع تشخيص مصلحت نظام)

احكام متناظر در برنامه چهارم توسعه | ابلاغي مقام معظم رهبري
| - امور فرهنگي، علمي و فناوري:
ماده 109 | 1- اعتلا و عمق و گسترش معرفت و بصيرت ديني بر پايه قرآن و مكتب اهل بيت (ع) - استوار كردن ارزشهاي انقلاب اسلامي در انديشه و عمل - تقويت فضايل اخلاقي و ايمان، روحيه ايثار و اميد به آينده - برنامه‌ريزي براي بهبود رفتارهاي فردي و اجتماعي
ماده 109 | 2- زنده و نمايان نگاهداشتن انديشه ديني و سياسي حضرت امام خميني (ره) و برجسته كردن نقش آن به عنوان يك معيار اساسي در تمام سياست‌گذاري‌ها و برنامه‌ريزي‌ها
مواد 99 و 122 ماده 37 | 3- تقويت وجدان كاري و انضباط اجتماعي و روحيه كار و ابتكار، كارآفريني، درستكاري و قناعت و اهتمام به ارتقاي كيفيت توليد - فرهنگسازي براي استفاده از توليدات داخلي، افزايش توليد و صادرات كالا و خدمات
ميثاق و منشور ملي تحقق اهداف برنامه | 4- ايجاد انگيزه و عزم ملي براي دستيابي به اهداف مورد نظر در افق چشم‌انداز
مواد 109 و 112 | 5- تقويت وحدت و هويت ملي مبتني بر اسلام و انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي و آگاهي كافي درباره تاريخ ايران، فرهنگ، تمدن و هنر ايراني - اسلامي و اهتمام جدي به زبان فارسي
ماده 122 | 6- تعميق روحيه دشمن‌شناسي و شناخت ترفندها و توطئه‌هاي دشمنان عليه انقلاب اسلامي و منافع ملي، ترويج روحيه ظلم‌ستيزي و مخالفت با سلطه‌گري استكبار جهاني
ماده 109 | 7- سالم‌سازي فضاي فرهنگي، رشد آگاهي‌ها و فضايل اخلاقي و اهتمام به امر معروف و نهي از منكر - اطلاع‌رساني مناسب براي تحقق ويژگي‌هاي مورد نظر در افق چشم‌انداز
ماده 109 | 8- مقابله با تهاجم فرهنگي گسترش فعاليت رسانه‌هاي ملي در جهت تبيين اهداف و دستاوردهاي ايران اسلامي براي جهانيان
مواد 43، 45، 46، 47، 48، 49، 52 | 9- سازماندهي و بسيج امكانات و ظرفيتهاي كشور در جهت افزايش سهم كشور در توليدات علمي جهان - تقويت نهضت نرم‌افزاري و ترويج پژوهش - كسب فناوري، به ويژه فناوري‌هاي نو، شامل ريزفناوري و فناوري‌هاي زيستي، اطلاعات و ارتباطات زيست‌محيطي، هوافضا و هسته‌اي
مواد 48، 49، 50 | 10- اصلاح نظام آموزشي كشور، شامل: آموزش و پرورش، آموزش فني و حرفه‌اي، آموزش عالي و كارآمد كردن آن براي تأمين منابع انساني مورد نياز در جهت تحقق اهداف چشم‌انداز
ماده 101 | 11- تلاش در جهت تبيين و استحكام مباني مردم‌سالاري ديني و نهادينه كردن آزادي‌هاي مشروع از طريق آموزش، آگاهي‌بخشي و قانونمند كردن آن
| - امور اجتماعي، سياسي، دفاعي و امنيتي:
مواد 19، 37، 52، 53، 85، 86، 89، 91، 96، 102، 151 | 12- تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعي و ايجاد فرصتهاي برابر و ارتقاي سطح شاخصهايي از قبيل آموزش، سلامت، تأمين غذا، افزايش درآمد سرانه و مبارزه با فساد
ماده 96 | 13- ايجاد نظام جامع تأمين اجتماعي، براي حمايت از حقوق محرومان و مستضعفان و مبارزه با فقر و حمايت از نهادهاي عمومي و مؤسسات و خيريه‌هاي مردمي، با رعايت ملاحظات ديني و انقلابي
مواد 99، 102، 114 | 14- تقويت نهاد خانواده و جايگاه زن در آن و در صحنه‌هاي اجتماعي، و استيفاي حقوق شرعي و قانوني بانوان در همه عرصه‌ها و توجه ويژه به نقش سازنده آنان
مواد 55، 115 | 15- تقويت هويت ملي جوانان، متناسب با آرمانهاي انقلاب اسلامي - فراهم كردن محيط رشد فكري و علمي و تلاش در جهت رفع دغدغه‌هاي شغلي، ازدواج، مسكن و آسيبهاي اجتماعي آنان - توجه به مقتضيات دوره جواني، نيازها و توانايي‌هاي آنان
مواد 22، 33، 34، 37، 38، 40، 133، 151 | 16- ايجاد محيط و ساختار مناسب حقوقي، قضايي و اداري براي تحقق اهداف چشم‌انداز
مواد 133، 151 | 17- اصلاح نظام اداري و قضايي در جهت: افزايش تحرك و كارايي، بهبود خدمت‌رساني به مردم، تأمين كرامت و معيشت كاركنان، به‌كارگيري مديران و قضات لايق و امين و تأمين شغلي آنان، حذف يا ادغام مديريتهاي موازي، تأكيد بر تمركززدايي در حوزه‌هاي اداري و اجرايي، پيشگيري از فساد اداري و مبارزه با آن و تنظيم قوانين مورد نياز
مواد 99، 107، 122، 139، 143 | 18- گسترش و عمق بخشيدن به روحيه تعاون و مشاركت عمومي و بهره‌مند ساختن دولت از همدلي و توانايي‌هاي عظيم مردم
مواد 73، 75، 76 | 19- آمايش سرزميني مبتني بر اصول ذيل: - ملاحظات امنيتي و دفاعي - كارايي و بازدهي اقتصادي - وحدت و يكپارچگي سرزمين - گسترش عدالت اجتماعي و تعادلهاي منطقه‌اي

- حفاظت محيط زيست و احياي منابع طبيعي

- حفظ هويت اسلامي، ايراني و حراست از ميراث فرهنگي

- تسهيل و تنظيم روابط دروني و بيروني اقتصاد كشور

- رفع محروميتها، خصوصاً در مناطق روستايي كشور

مواد 122، 123، 124. 125 | 20- تقويت امنيت و اقتدار ملي، با تأكيد بر رشد علمي و فناوري، مشاركت و ثبات سياسي، ايجاد تعادل ميان مناطق مختلف كشور، وحدت و هويت ملي، قدرت اقتصادي و دفاعي و ارتقاي جايگاه جهاني ايران
مواد 31، 112، 116 | 21- هويت‌بخشي به سيماي شهر و روستا - بازآفريني و روزآمدسازي معماري ايراني - اسلامي - رعايت معيارهاي پيشرفته براي ايمني بناها و استحكام ساخت و سازها
ماده 162 | 22- تقويت و كارآمد كردن نظام بازرسي و نظارت - اصلاح قوانين و مقررات در جهت رفع تداخل ميان وظايف نهادهاي نظارتي و بازرسي
ماده 100 | 23- اولويت دادن به ايثارگران انقلاب اسلامي در عرضه منابع ملي و فرصتها و امكانات و مسئوليتهاي دولتي، در صحنه‌هاي مختلف فرهنگي و اقتصادي
ماده 124 | 24- ارتقاي توان دفاعي نيروهاي مسلح براي بازدارندگي، ابتكار عمل و مقابله مؤثر در برابر تهديدها و حفاظت از منابع ملي و انقلاب اسلامي و منابع حياتي كشور
ماده 124 | 25- توجه ويژه به حضور و سهم نيروهاي مردمي در استقرار امنيت و دفاع از كشور و انقلاب، با تقويت كمي و كيفي بسيج مستضعفين
ماده 124 | 26- تقويت، توسعه و نوسازي صنايع دفاعي كشور با تأكيد بر گسترش تحقيقات و سرعت دادن به انتقال فناوري‌هاي پيشرفته
مواد 122، 138 | 27-توسعه نظم و امنيت عمومي و پيشگيري و مقابله مؤثر با جرايم و مفاسد اجتماعي و امنيتي، از طريق تقويت و هماهنگي دستگاه‌هاي قضايي، امنيتي و نظامي و توجه جدي در تخصيص منابع به وظايف مربوط به اعمال حاكميت دولت
مواد 83 تا 86 برنامه سوم تنفيذ شده در برنامه چهارم | 28- ثبات در سياست خارجي بر اساس قانون اساسي و رعايت عزت، حكمت و مصلحت و تقويت روابط خارجي از طريق: - گسترش همكاري‌هاي دوجانبه، منطقه‌اي و بين‌المللي - ادامه پرهيز از تشنج در روابط با كشورها - تقويت روابط سازنده با كشورهاي غير متخاصم - بهره‌گيري از روابط براي افزايش توان ملي

- مقابله با افزون خواهي و اقدام متجاوزانه در روابط خارجي

- تلاش براي رهايي منطقه از حضور نظامي بيگانگان

- مقابله با تك قطبي شدن جهان

- حمايت از مسلمانان و ملتهاي مظلوم و مستضعف به ويژه ملت فلسطين

- تلاش براي همگرايي بيشتر ميان كشورهاي اسلامي

- تلاش براي اصلاح ساختار سازمان ملل

مواد22، 24، 33، 40، 48 | 29- بهره‌گيري از روابط سياسي با كشورها، براي نهادينه كردن روابط اقتصادي، افزايش جذب منابع و سرمايه‌گذاري خارجي و فناوري پيشرفته و گسترش بازارهاي صادراتي ايران، و افزايش سهم ايران از تجارت جهاني و رشد پرشتاب اقتصادي مورد نظر در چشم‌انداز
مواد 62، 66، 112، 117 | 30- تحكيم روابط با جهان اسلام و ارائه‌ي تصوير روشن از انقلاب اسلامي و تبيين دست‌آوردها و تجربيات سياسي، فرهنگي و اقتصادي جمهوري اسلامي و معرفي فرهنگ غني و هنر و تمدن ايراني و مردم‌سالاري ديني
ماده 33 و مواد 83 تا 86 برنامه سوم | 31- تلاش براي تبديل مجموعه كشورهاي اسلامي و كشورهاي دوست منطقه، به يك قطب منطقه‌‌اي اقتصادي، علمي، فناوري و صنعتي
مواد 83 تا 86 برنامه سوم | 32- تقويت و تسهيل حضور فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، در مجامع جهاني و سازمانهاي فرهنگي بين‌المللي
ماده 116 و مواد 83 تا 86 برنامه سوم | 33- تقويت هويت اسلامي و ايراني ايرانيان خارج از كشور، كمك به ترويج زبان فارسي در ميان آنان، حمايت از حقوق آنان، و تسهيل مشاركت آنان در توسعه ملي
| - امور اقتصادي:
ماده 22 | 34- تحقق رشد اقتصادي پيوسته، باثبات و پرشتاب، متناسب با اهداف چشم‌انداز - ايجاد اشتغال مولد و كاهش نرخ بيكاري
مواد 22، 33، 37 | 35- فراهم نمودن زمينه‌هاي لازم براي تحقق رقابت‌پذيري كالاها و خدمات كشوري در سطح بازارهاي داخلي و خارجي، و ايجاد سازوكارهاي مناسب براي رفع موانع توسعه صادرات غير نفتي
ماده 43 | 36- تلاش براي دستيابي به اقتصاد متنوع و متكي بر منابع دانش و آگاهي، سرمايه انساني و فناوري نوين
مواد 3، 6، 8،، 16، 18، 19، 20، 45، 46 | 37- ايجاد سازوكار مناسب براي رشد بهره‌وري عوامل توليد (انرژي، سرمايه، نيروي كار و ...) - پشتيباني از كارآفريني، نوآوري و استعدادهاي فني و پژوهشي
مواد 19، 85، 96 | 38- تأمين امنيت غذايي كشور، با تكيه بر توليد از منابع داخلي و تأكيد بر خودكفايي در توليد محصولات اساسي كشاورزي
مواد 11، 96، 19، 97، 98، 102 | 39- مهار تورم و افزايش قدرت خريد گروههاي كم‌درآمد و محروم و مستضعف و كاهش فاصله بين دهكهاي بالا و پايين درآمدي جامعه و اجراي سياستهاي مناسب جبراني
مواد 18، 19، 20، 59، 67 | 40- توجه به ارزش اقتصادي، امنيتي، سياسي و زيست‌محيطي آب در استحصال، عرضه، نگهداري و مصرف آن - مهار آبهايي كه از كشور خارج مي‌شود و اولويت استفاده از منابع آبهاي مشترك
مواد 30، 100 | 41- حمايت از تأمين مسكن گروههاي كم‌درآمد و نيازمند
مواد 1، 2، 3، 4 | 42- حركت در جهت تبديل درآمد نفت و گاز به دارايي‌هاي مولد، به منظور پايدارسازي فرايند توسعه و تخصيص و بهره‌برداري بهينه از منابع
مواد 20، 38، 39، 73 | 43- توسعه روستاها - ارتقاي سطح درآمد و زندگي روستائيان و كشاورزان و رفع فقر، با تقويت زيرساختهاي مناسب توليد و تنوع بخشي و گسترش فعاليتهاي مكمل، به ويژه صنايع تبديلي و كوچك و خدمات نوين، با تأكيد بر اصلاح نظام قيمت‌گذاري محصولات
مواد 24، 28، 33، 35 | 44- هم‌افزايي و گسترش فعاليتهاي اقتصادي در زمينه‌هايي كه داراي مزيت نسبي هستند ازجمله صنعت، معدن، تجارت، مخابرات، حمل و نقل و گردشگري، به ويژه صنايع نفت، گاز و پتروشيمي و خدمات مهندسي پشتيبان آن، صنايع انرژي‌بر و زنجيره پايين‌دستي آنها، با اولويت سرمايه‌گذاري در ايجاد زيربناها و زيرساختهاي مورد نياز، و ساماندهي سواحل وجزاير ايراني خليج‌ فارس در چارچوب سياستهاي آمايش سرزمين
مواد 7، 8، 22، 27، 38، 45، 139 | 45- تثبيت فضاي اطمينان‌بخش براي فعالان اقتصادي و سرمايه‌گذاران، با اتكا به مزيتهاي نسبي و رقابتي و خلق مزيتهاي جديد و حمايت از مالكيت و كليه حقوق ناشي از آن
مواد 16، 17، 41 | 46- ارتقاي بازار سرمايه ايران و اصلاح ساختار بانكي و بيمه‌اي كشور با تأكيد بر كارايي، شفافيت، سلامت و بهره‌مندي از فناوري‌هاي نوين - ايجاد اعتماد و حمايت از سرمايه‌گذاران، با حفظ مسئوليت‌پذيري آنان - تشويق رقابت و پيشگيري از وقوع بحرانها و مقابله با جرمهاي مالي
مواد 38، 140، 141، 148 | 47- توانمندسازي بخشهاي خصوصي و تعاوني به عنوان محرك اصلي رشد اقتصادي، و كاهش تصدي دولت همراه با حضور كارآمد آن در قلمرو امور حاكميتي، در چارچوب سياستهاي كلي اصل 44 قانون اساسي كه ابلاغ خواهد شد.
مواد8، 56 | 48- ارتقاي ظرفيت و توانمندي‌هاي بخش تعاوني از طريق تسهيل فرايند دستيابي به منابع، اطلاعات، فناوري، ارتباطات و توسعه پيوندهاي فني، اقتصادي و مالي آن
ماده 8 | 49- توجه و عنايت جدي بر مشاركت عامه مردم در فعاليتهاي اقتصادي كشور و رعايت جهت‌هاي زير در امر واگذاري مؤسسات اقتصادي دولت به مردم - امر واگذاري در جهت تحقق اهداف برنامه باشد و خود، هدف قرار نگيرد. - در چارچوب قانون اساسي صورت پذيرد. - موجب تهديد امنيت ملي و يا تزلزل حاكميت ارزشهاي اسلامي و انقلابي نگردد.

- به خدشه‌دار شدن حاكميت نظام يا تضييع حق مردم و يا ايجاد انحصار نيانجامد.

- به مديريت سالم و اداره درست كار توجه شود.

ماده 2 | 50- اهتمام به نظم و انضباط مالي و بودجه‌اي و تعادل بين منابع و مصارف دولت
مواد 1، 2 | 51- تلاش براي قطع اتكاي هزينه‌هاي جاري به نفت، و تأمين آن از محل درآمدهاي مالياتي، و اختصاص عوايد نفت براي توسعه سرمايه‌گذاري، بر اساس كارايي و بازدهي
مواد 1، 3، 4، 12، 14، 96 | 52- تنظيم سياستهاي پولي، مالي و ارزي با هدف دستيابي به ثبات اقتصادي و مهار نوسانات
ملاحظه: شاخصهاي كمي و نحوه انطباق محتواي برنامه‌ها و بودجه‌هاي سالانه، متناسب با سياستهاي كلي برنامه چهارم تهيه و ارائه شود.