Sheet 1
ترسيم فضاي مفهومي
نظام موضوعات
حوزه و روحانيت
  درون حوزه
    نيروي انساني
      طلاب
        بالقوه
          جوانان علاقه‌مند به جذب در حوزه
        بالفعل
          دوره‌هاي مكاني
            اقامت در حجره
            خروج از حجره
          دوره‌هاي تحصيلي
            مقدمات
              دوره زبان‌آموزي
                پايه اول تا سوم
              دوره فقه‌آموزي
                پايه چهارم تا ششم
            سطح
              پايه هفتم تا دهم
            خارج
            مؤسسات تخصصي
          دوره‌هاي زماني
            تلبّس
              قبل
              حدوث
              بعد
            ازدواج
              قبل
              حدوث
              بعد
          خدمات دريافتي
            حجره
            معافيت سربازي
            مجوّز موقت خروج از كشور
            شهريه
      روحانيون
        اساتيد
          آن دسته از روحانيون كه در مدارس تدريس مي‌نمايند
        مبلّغين
          آن دسته از روحانيون كه منبر مي‌روند
        مسئولين
          افرادي كه در نظام مسئوليتي را بر عهده گرفته‌اند
        محققين
          در مؤسسات حوزوي فعاليت‌هاي پژوهشي انجام مي‌دهند
        مهاجرين
          از محل حوزه خارج شده به شهر خود يا شهر ديگري مهاجرت نموده‌اند
      مراجع
        آن دسته از روحانيون كه در رأس هرم مقبوليت حوزه قرار گرفته‌اند
          فقهاي برجسته
            فقيه
          عرفاي برجسته
            استاد
          فلاسفه برجسته
            علامه
    دارايي‌ها
      مادي
        منقول
          وجوهات
            سهمين
            زكوات
            كفارات
          نذورات
          بودجه رسمي
        غيرمنقول
          موقوفات
          تملّكات
      معنوي
        تأييد
          پشتيباني مكتوب حضرت حجت (عج) از رواة احاديث
و پشتيباني مشهود و قابل درك از روحانيون
        دانش
          علوم باقي‌مانده از تلاش‌هاي علماي پيشين حوزه
        روش
          تجربه‌هاي آموزشي و تدريسي و تبليغي و مديريتي پيشين حوزه
    اعتبارات
      التزام مردم به واگذاري امور ديني
        خواندن عقد ازدواج
        ايقاع طلاق
        وصيت و تقسيم ارث
        تزكيه اموال و استخراج وجوهات شرعي
        راهنمايي در مناسك حج
      خدمت هزار ساله روحانيت به مردم
        بودن در ميان مردم
        حمايت از مردم در مشكلات
        مقابله و مبارزه با ظلمه
        بي‌توجهي به مظاهر دنيا
        سلوك اخلاقي و زيّ مقبول
      پديده روحاني و ديني انقلاب اسلامي
        نقش روحانيت در پيدايش انقلاب
        نقش روحانيت در مديريت انقلاب
        حوزه بمثابه مادر نظام
  محيط حوزه
    مردم
      داخل كشور
      خارج از كشور
      مذاهب
        اهل سنت و جماعت
        شيعه و پيرو مكتب اهل بيت ع
    دولت
      نظام اسلامي
      ساير ممالك
        ممالك اسلامي
        ممالك غير اسلامي
  تأثيرات حوزه بر محيط
    سطح زندگي طلاب و روحانيون و مراجع
      الگوي مصرف
        كميّت مصرف
        كيفيت مصرف
      حجم درآمد رسمي و غيررسمي
      نسبت انفاق و حمايت از مردم به حجم درآمد
    ميزان ايثار و ازخودگذشتگي طلاب و روحانيون و مراجع
      در حوادث اجتماعي
        مانند زلزله
        يا سيل
      در مبارزه با ظلم
      در بخشيدن مال و اموال شخصي
    آموزش ديني و مذهبي
      به صورت مستقيم
        منبر در مساجد
        تدريس در مدارس
        تبليغ در محل كار
        امر به معروف و نهي از منكر
      به صورت غيرمستقيم
        تقيّد به احكام شرعي
        سلوك رفتاري اسلامي
        تنسّك به اخلاق نبوي ص
    ارائه شيوه‌هاي اسلامي مديريت نظام اجتماعي
      در قلمروهاي سياسي و فرهنگي و اقتصادي
    تأييد يا ردّ صلاحيت ديني افراد شاخص در نظام
      ولي فقيه
      مسئولين دولتي
      نمايندگان مردم
    به جريان انداختن درآمدهاي شرعي در مسيرهاي سازنده و مفيد
      مانند احداث بيمارستان
    اعلام خطر در حوادث بزرگ و مخاطره‌آميز اجتماعي
      بيداري طلاب و روحانيون و مراجع در تشخيص خطر
      آگاهي و تشخيص صحيح موضوعات اجتماعي
      شجاعت در بيان صريح مخاطرات اجتماعي بدون ملاحظه‌كاري
      مثال‌ها
        تحريم تنباكو
        بارها اعلام جهاد دفاعي در طول تاريخ
        انقلاب اسلامي
  تأثّرات حوزه از محيط
    جذب طلاب از بستر جامعه
      تأثير محيط بر رشد شخصيت نيروهاي انساني حوزه
      جذب بيشتر قشر مستضعف و درد آسيب‌هاي اجتماعي كشيده در حوزه‌ها
      انتقال تجربيات انساني و فطري جامعه ديني به حوزه‌ها
    زندگي طلاب و روحانيون و مراجع در ميان مردم
      آگاهي از موضوعات مبتلي‌به
      شناخت نيازمندي‌هاي مردم در هر عصر و در هر مكان
      قدرت پيش‌بيني مخاطرات
      توانايي دست‌يابي به راه‌حل براي مشكلات اجتماعي
    تسريع فعاليت‌هاي حوزوي با افزايش ميزان وجوهات
      شاخص مقبوليت حوزه در جامعه
      قدرت ارزيابي آثار فعاليت‌هاي روحانيون
      تعميق ارتباط روحانيون با مردم از طريق وابستگي مالي به آن‌ها
      اعتماد بيشتر مردم به روحانيون در صورت وابسته نديدن آن‌ها به بودجه‌هاي رسمي
      توضيح
        وقتي من به فردي پول مي‌دهم كه برايم دين را توصيف كند بيشتر به او اعتماد مي‌كنم تا ديگران به او پول داده باشند تا دين را به من معرفي نمايد احتمال القاء باطل به دليل نبودن منافع شخصي در فرض اول بسيار كمتر است در حالي‌كه در فرض دوم احتمال تباني بيشتر مرا نگران مي‌كند
    ملزم بودن روحانيت به حفظ احترام سنت‌هاي فرهنگي مردم
      بخشي كه تحريم ديني ندارد
      مانند نوروز
      سبب تغيير رفتار روحانيون در اجتماعات مختلف متناسب با فرهنگ محيط
    تصميمات حاكميتي و دولتي
      حمايت مالي و بودجه‌اي
      استخدام و به‌كارگيري نيروهاي انساني حوزه
      حمايت يا عدم حمايت از اقشار مختلف حوزوي
      فشار سياسي يا اقتصادي به فرد يا گروه خاص
        حصر
    تأثير آرامش و امنيت اجتماعي در رشد فعاليت‌هاي علمي حوزه
      مشغول شدن حوزه به فعاليت‌هاي غيرعلمي در صورت بروز جنگ يا ناامني اجتماعي
      به دليل مكلّف بودن حوزه به حضور مؤثر در رفع ناآرامي‌هاي اجتماعي و سياسي